Ondanks alle uitdagingen op mijn zelfstandige pad bleef ik wel constant actief. Ik verheugde me zo elk jaar weer op mijn ‘wijnritten’ tegen de kerst. Ik kocht dan vooraf een aantal dozen aardige wijn in en reed alle relaties af die me in een bepaald jaar trouw waren gebleven of hen waarvan ik dacht dat er nog best iets in het vat zat en kennelijk nog niet verzuurd. Het waren op zich vaak avontuurlijke ritten. Ik sloeg me nogal eens door zeer matig of zelfs slecht weer heen (sneeuw en ijs) stond soms lang in files maar hield me ook aan het idee vast dat ik geen haast had al waren er dan wel x-aantallen relaties die bezocht moesten worden. Het was elk jaar een succes.
Men kreeg niet alleen die wijn (afgemeten op aantallen mensen in dienst) maar ook wat wervende teksten tussen de wensen en soms kwam ik met meer aan opties voor opdrachten terug dan vooraf gedacht. Ik liep later tegen een schrijfopdracht aan voor een regionale MKB-krant die ik met beide handen aangreep want dat schrijven zat/zit me in het bloed en interessante ondernemers interviewen is geen straf. Integendeel. Daarbij bemiddelde ik ook nog steeds rond Corporate Identity items, oftewel lichtreclame voor aan de gevel en zo meer. Ik verbond ook mensen aan elkaar. Investeerders koppelde ik nogal eens aan iemand die een gouden idee had maar te weinig kapitaal.
Soms lukte dat, in andere gevallen niet, maar altijd bedong ik dat als er succes was alle marketing via mij zou lopen. Intussen verliep de situatie in de wereld toch anders dan gedacht. Er was nog iets veranderd, die aanpak bij klanten die ‘alles zelf gingen doen’. Met foto’s van hun smartphone en de voorloper van de huidige AI software meenden ze soms dat ze mij niet meer nodig hadden. De resultaten deden mij vaak de tenen krullen, maar goed, wie niet wil of kan betalen voor advies was los geslagen wild. Langzaam aan merkte ik ook dat mijn gevecht met sommige constant dwars liggende prospect-klanten me begon tegen te staan. Daarbij was de benzine/diesel voor de Tsjechische vervoermiddelen ook niet gratis meer en kwam ik soms uit op verliesmaanden qua inkomsten. Dat was geen goede manier om verder te gaan. Dan overleg je even met wat mensen die er verstand van hebben. En komt het besluit…ik zette mij zelf op pensioen! Officieel was ik door de overheid al die richting opgestuurd, nu moest ik zelf die aanvullende stappen nog even nemen. Toen ik 55 jaar aan een stuk door gewerkt had kwam dat moment. Ik stopte. Sloot ook meteen de periode van zelfstandigheid af. Gewoon helemaal niks meer. Het zou meer dan een jaar duren voor ik dat had geaccepteerd en verwerkt e n heel eerlijk, de handen jeuken nog steeds wel eens…Maar nee, ik doe het niet meer. Het was mooi. Van al mijn werkende jaren waren er 18 fulltime als zelfstandige ingevuld. Toen de corona-crisis uitbrak was ik blij dat ik er niet mee geconfronteerd was als nog actief zoekend naar handel. De schade die deze crisis op had geleverd was mij dan zeker niet ontgaan. Nu keek ik er meer als toeschouwer op afstand naar. En dat was best rustgevend. En over die rust gesproken…dat zelfstandige bestaan is mij ondanks alles wat ik soms beschreef goed bevallen. Ik deelde mijn eigen tijd in, had niet meer te maken met betweters die me met hun besluiten af en toe de haren te bergen deden rijzen. Ik stootte af en toe mijn kop, leerde veel, en was uitzinnig creatief. Dat is een mooie finale en prima als conclusie voor dit eindspel van de carriere…. (beelden: Archief)
In mijn laatste professionele jaren bij en voor importeur Pon, leerde ik nog sterker dan voorheen het fenomeen ‘klantvriendelijkheid’ kennen en zeker ook waarderen. Het zat in de diverse bedrijven binnen die mij toen bekende branches niet in de genen. De klant centraal stellen en jezelf ondergeschikt maken is niet des ondernemers, om het over verantwoordelijke managers maar niet eens te hebben. Vroeg vaak veel aandacht en overtuigingskracht mijnerzijds. In de jaren daarna deed ik mijn advieswerk vanuit het bureau dat ik daartoe had opgericht en kwam o.a. in contact met de wereld van het midden- en kleinbedrijf. Daar was die klant slechts een geldautomaat zo leek het. ‘Zo zijn de regels en zo wordt het spel gespeeld’. Klant was vaak lastig (..) en stelde de meest onmogelijke eisen. Maakte niet uit of ik nu mensen hoorde met winkels of stallen op de markt. Alsof ik dertig jaar terug ging in de tijd. Sindsdien is er wel iets veranderd. Ook mkb-ers beginnen iets te snappen van klantvriendelijk gedrag, al was het maar door de enorme concurrentie van nieuwe winkel(keten)s die het landschap op dit punt verbeterden.
Maar er blijven altijd diehards volharden in het denken vanuit de eigen normen en waarden. De klant als decor, ‘mijn eigen protocol’ van groter belang. Zo kreeg ik onlangs twee voorbeelden aangereikt vanuit een grote bankinstelling op verschillende plekken in de regio waar die instelling kantoren heeft zitten. Medewerkers die het niet de moeite waard vonden af te wijken van de eigen gedragslijn en het begrip klantvriendelijkheid toe te passen. Voorbeeld 1; vestiging in Midden-Nederland. Normaal zit daar erg aardig personeel. Nu was de bezetting anders. Een van de voor ons nieuwe medewerkers was druk met een man die kennelijk zijn hele financiele hebben en houden met hem wilde doornemen. Aan de open en centrale balie, wat ik toch een beetje vreemd vond. In een afgesloten kantoortje zat nog een bankman, maar die had kennelijk een andere rol want keek vooral voor zich uit. Toen bleek dat wij wel erg lang zouden moeten gaan wachten besloten we intussen even iets anders te gaan doen. Boodschappen bijvoorbeeld. Nadat we een minuut of 20 later terug kwamen was de situatie niet veranderd. Maar de medewerker achter de balie merkte ons wel op. ‘Kan ik u helpen?’ vroeg hij terwijl de klant met al zijn papieren nog steeds tegenover hem zat.
Wie mij kent en al regelmatig volgt hier op mijn mening blogs weet dat ik iets heb met startups. Met name omdat we in de moderne tijden al zo vaak horen of lezen over faillissementen van voorheen toch bekende bedrijven. Jonge mensen die dan de uitdaging aangaan om een eigen onderneming opzetten en hun ziel en zaligheid er in leggen kunnen rekenen op mijn steun in zekere zin. Een van die mensen is Tamara Mol. Ik heb haar ooit in een werkzaam verleden leren kennen als een steun en toeverlaat bij een reclamebureau dat zich bezighield met allerlei vormen van promotie maken. Tamara was daar accountmanager, maar ze blonk uit door haar inzicht, rust en talent om lastige situaties goed op te lossen. Een talent op zichzelf dus, met de nodige managementkwaliteiten. Ze leerde zich de rug krom om haar kennis en basis nog wat te vergroten. Sportte, maar hield ook van feesten. En wie organiseerde dan daarna de betaalbare taxi’s? Juist!
Ergens in 2006 scheidden onze wegen. Zij trok verder, werkte voor een paar bureaus waar ze nog meer dan voorheen organiseerde en groeide uit tot een onderneemster. Vorig jaar zette ze de stap. Op het juiste moment in haar leven. Ze richtte TOOS op, een naam die gewoon aanhoort maar staat voor Tamara’s Office Ondersteuning & Secretariaten. Ze biedt haar diensten aan bij branche- en ondernemingsverenigingen of projecten voor bedrijven en overheidsinstellingen op gebied van marketing en reclame. Als ze haar secretariaatswerk aanbiedt doet ze dat voor o.a. het behandelen van mail, post, telefoon, website, social media-accounts, maakt ze nieuwsbrieven (en verstuurt ze uiteraard) organiseert bijeenkomsten en zorgt dat ze de spin is in het web van bedrijven en ondernemingen die juist om zo’n duizendpoot verlegen zitten.
In tijden van kostenbesparing op FTE’s een geweldig alternatief. Tamara gelooft er heilig in dat dit een succes wordt, en guess what? Ik ook! Want zo’n TOOS wil je in huis hebben hoor. Het ontlast ondernemers of besturen van die ondernemingsverenigingen die hun werk er vaak bij doen. TOOS komt alles oplossen en naar ik begreep tegen zeer acceptabele tarieven. Haal je geen fulltimer voor in huis. Wel een buitengewoon gedreven onderneemster die werkt voor drie en ook nog eens een fraai plaatje biedt. Uiteraard bied ik haar een paar platforms. Dat verdient ze, al was het maar om wat ze voor mij en mijn werk in het verleden heeft betekend. Voor elke bolleboos een eigen TOOS zou ik denken! Wie meer wil weten moet maar even kijken op haar leuke website: 
