Oude activist – Ed Asner…

90 jaar wordt hij dit jaar, bij leven en welzijn, acteur en activist Ed Asner. (Geboortenamen: Yitzhak Edward). Een Amerikaan met een lange carriere en stevige CV. Wij zouden hem hier moeten kennen als Lou Grant. Die figureerde vroeger in die erg aardige Mary Tyler Moore Show, maar kreeg later een eigen reeks onder die naam Lou Grant. (1977-82)Werd ook bij ons regelmatig uitgezonden op tv. Later leende hij zijn stemgeluid aan de Disney/Pixar animatiereeks UP uit 2009. Asner werd weliswaar in de VS geboren, zijn ouders kwamen uit Rusland en waren orthodox-joods. Maar zij maakten het wel voor hem mogelijk te studeren aan de Uni van Chicago en daarnaast keihard te werken bij General Motors. Ook nog eens te dienen bij de Amerikaanse troepen in Europa. Later werd hij toneelacteur, o.a. op Broadway. Na zijn eigen tv-reeks Lou Grant trad hij ook op in de miniserie Roots als de slavendrijver Capt.Thomas Davies.

Ook was hij actief in de reeks Spider Man en zag ik hem onlangs op hoge leeftijd nog acteren in de eerder genoemde reeks Dead to Me met Christina Applegate. Tot op hoge leeftijd actief dus. De man deed meer dan acteren. Was lid van de vakbond voor acteurs in de VS, komt op voor de vrijheid van striptekenaars om datgene te produceren wat zij leuk vinden en niet wat door de overheid of een godsdienstige stroming als al dan niet gewenst wordt beschouwd. Daarnaast is hij lid van verenigingen die zich bezighouden met natuurbehoud of kritisch zijn ten aanzien van overheidsvoorlichting over vermeende spionnen o.i.d. Ed Asner is dus ook op hoge leeftijd nog steeds onderwerp van kritiek vanuit het ultra-conservatieve blok in de VS. Zender Fox News pakte hem extra hard aan toen hij zich druk maakte over rijken die armen uitbuiten. Maar hij was strijdbaar genoeg om daar een weerwoord voor te hebben dat bot was maar hout sneed. Hij was een supporter van Obama tijdens diens verkiezingscampagne in 2008 en maakte geen geheim van zijn afkeer van de huidige president.

Zijn activisme zorgde er overigens al eerder voor dat zijn serie Lou Grant door de veelal voor kritiek gevoelige Amerikaanse netwerken van de buis werd gehaald. Men was bang voor de Republikeinse reactie op de stellingname van Asner in die serie. Asner is ook in de liefde niet zo van het conservatisme. Hij was getrouwd en had in dit huwelijk drie kinderen gekregen met zijn echtgenote, uit een separate relatie kwam nog een zoon voort. Intussen is hij opnieuw getrouwd geweest, maar ook dat huwelijk strandde. Man met een missie, maar die leidt nog wel eens tot gedoe. Maar wat een markante kop! Vond het leuk om hem in die eerder genoemde serie uit 2018 weer op te zien duiken. En wie hem niet kende, heeft nu wellicht een idee…Daar ging het me om. (Beelden: Internet/biografie)

De kunst van het jennen…

Als geboren en getogen Amsterdammers ergens goed in zijn is het wel jennen. Een vorm van plagen met een onderliggende humorvolle kant. Niet ontbloot van zelfspot, maar zeker ook wel gericht op anderen. Jennen is volgens de Grote van Dale een milde vorm van plagen en pesten, maar daarmee doen we het begrip te kort. Het echte jennen zorgt er ook voor dat mensen uit hun schulp kruipen of van hun ivoren toren afdalen naar beneden en een vorm van discussie aangaan. Amsterdammers zijn dus jenners. En dat is overal terug te vinden. Ik heb het hierbij niet over mensen die menen dat ze Mokumers zijn zodra ze in onze stad wonen of werken. Ze zijn het ook niet als ze afkomstig zijn uit een totaal andere cultuur. Nee, je bent een Amsterdammer als je ook de kenmerkende (soms Joodse)humor van de stad met de paplepel ingegeven kreeg. Plaats van handeling meestal de kroeg, het sportveld, de biljartclub of binnen de familie. Het plagen met de glimlach is een onschuldig tijdverdrijf en mag niet worden verward met de veel zwaardere arrogantie die de grachtengordel ook zo kenmerkt.

Jennen is om mensen uit de regio Rotterdam een beetje op de kast te krijgen zonder ze meteen te beledigen. Al was het maar omdat wij Amsterdammers weten dat ons havengebied in geen verhouding staat met de economische bedrijvigheid van een van de grootste havens ter wereld. Maar jennen mag. Wij hebben tenslotte Schiphol…toch een luchthaven zonder weerga. En een oud centrum vol allure. Zoiets. De frustraties van anderen uitnutten tot op het bot hoort daar ook bij. Volgens mij is dat jennen ook geperfectioneerd voor de Tweede Wereldoorlog toen de Joodse bevolking nog zo dominant was in onze stad. Maar de geschiedenis heeft dat veranderd, niet doen verdwijnen. Joodse mensen onderling waren overigens indertijd in staat elkaar aardig de maat te nemen en dan nog te glimlachen. Na de oorlog zag je die humor nog wel terugkomen, maar werd hij ook door de ‘christelijk/katholieke’ Amsterdammers overgenomen.

Het geeft je ook een bestaansbevestiging. Lol hebben om de ander, scherper zijn, sneller, verbaal sterk. In de rest van het land staan wij Amsterdammers al snel bekend als ‘grootkoppen’ ‘schreeuwers’ en mensen die alles beter weten. Zoals wij mensen van buiten de stadsgebieden hier zien als ‘boertjes’. Ben je daarmee een minder mens? Vast niet. Je moet ertegen kunnen. En ik weet als geen ander ook dat echte Amsterdammers maar heel lastig ver weg van de Westertoren kunnen wonen en leven zonder af en toe even terug te gaan naar ‘hun stad’. Ook al is die door alle demografische veranderingen allang niet meer die stad die hij in pakweg 1970 nog was. Net zomin als in Rotterdam alleen maar hardwerkende havenarbeiders wonen. Die tijden zijn voorbij. Nu maar hopen dat het begrip jennen dat niet is. Aan mij zal het niet liggen. Heel wat ‘afvalligen’ en ‘Rotterdommers’ weten wel wat ik daarmee bedoel…toch?? Ojajoh?

Amy

AM-2Was ik een fan? Nee! Niet meteen. Ik vind dat ze aardig zong en sommige van haar hits zing ik nog wel mee ook, maar ze was van een generatie of twee na mij en dan begint het gevoel voor moderne smaak toch iets te tanen. Opvallen deed ze overigens wel. Haar stem heel anders dan bij die riedeltjeszangeressen van tegenwoordig die zonder adlips schijnbaar niet kunnen functioneren. ‘Mens, zing toch eens rechtuit…’ zeg ik dan vaak. Amy Winehouse was van een andere orde. Als dat strotje open ging wist je wat ze wilde vertellen. En een uiterlijk zoals je bij weinig andere dames van de microfoon zag. Wonderlijk getoupeerd haar, een scherpe neus, onder de tattoo’s en in haar latere levensfase bijster mager. Amy leed aan een minderwaardigheidscomplex en verbloemde dat met haar talent, maar voor de echte verdoving zocht ze die in alcohol en drugs. En dodelijke cocktail. Maar het meisje was gedreven door haar echte talent. Amy_Winehouse_f4962007_crop

Zingen, af en toe wat acteren, het leidde tot vijf Grammy Awards! Dochter van een taxichauffeur en apothekersvrouw. Joods van herkomst, met lijnen naar het oude Rusland waar haar grootouders vandaan waren gekomen. Ze leerde slecht, alleen muziek had haar aandacht. Ze studeerde ook nog voor haar chauffeursdiploma zodat ze in het geval van mislukken van haar carriere nog de taxi van haar vader kon overnemen. Het werd niks. Ze was geen studiehoofd. Opvallend, grappig in het begin, en als ze zong werd je er stil van. Ze schreef haar eigen songs, richtte een eigen platenlabel op, trad op voor de groten der Aarde en had steeds weer top-40 hits. Helaas kreeg ze steeds meer last van haar drank- en drugsgebruik. Soms stond ze stomdronken op het podium en was geen schaduw meer van de succesvolle artieste die het wellicht had moeten zijn.

AM-1Ze schreef een nummer over die verslaving en hoe mensen haar wilden laten afkicken, wat ze nooit deed. ‘Rehab’ heette dat nummer en werd een grote hit. Maar als artieste bleek ze ook onbetrouwbaar door dat wangedrag. Haar angst voor de grote boze wereld maakte dat ze steeds meer ging gebruiken, al dan niet geholpen door haar vriendjes van het moment. Het richtte haar uiteindelijk ten gronde. Op 27-jarige leeftijd was het over en uit. Ze overleed op 23 juli 2011. Zeven jaar later reist een tentoonstelling over haar leven de wereld rond. Onlangs was die in Amsterdam te zien, bij het Joods Historisch Museum. Mooi gemaakt, lekkere muziek, mooi opnamen. Zonde van dat talent. Maar een mooi eerbetoon. Zelfs ik kon er van genieten. En dat op mijn leeftijd…… (Foto’s: Wikipedia/internet)

Indoctrinatie

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Geloven indoctrineren jonge kinderen regelmatig….

Het lijkt er op dat de jeugd op verschillende plekken in de wereld weer net zo wordt geindoctrineerd als ik me herinner uit de dagen dat ik zelf nog onder de invloed verkeerde van het traditionele katholicisme. Als je een al dan niet verdorven of totalitaire leer wilt verspreiden doe je dat via kinderen. Die zijn nog onbevooroordeeld en pikken alles op wat volwassenen hen meegeven aan kennis, normen en/of waarden. Of dat nu gaat over normaal gedrag of het geloof in het grote witte schaap op de wolken die alles bestuurt. Een kind is een gemakkelijk doelwit, vandaar dat er o.a. in ons land zoveel aandacht is voor bijzonder onderwijs. Vanuit de diverse geloofsstromingen of omdat ouders menen dat slechts een extreem milieubewustzijn leidt tot een betere toekomst voor kun kroost. Opvallend is daarbij dat al dat bewerken van die kleine geesten niet noodzakelijkerwijs leidt tot betere mensen als ze eenmaal de volwassenheid bereiken. Integendeel zelfs. Veel mensen zijn juist buitengewoon fanatiek in de leer die ze hebben meegekregen van huis of school uit. En als ze dan ook nog eens in kerken of andere tempels extra worden bewerkt is die geest totaal verwrongen en ziet anders denkenden dan als vijandig.

Farizeeen_beschuldigen_Christus-Duccio_di_buoninsegnaWaar dit toe kan leiden zagen we in de achter ons liggende decennia. Het nazisme was buitengewoon goed in het overbrengen van de Arische gedachte, in het communistische deel van onze wereld waren de kapitalisten dusdanig angstaanjagend dat men er liever niet mee omging. Voor katholieken waren protestanten afvallig, omgekeerd leefde de gedachte aan Paapse zondaars die meer met uiterlijk vertoon dan met inhoud bezig waren. Jezus of Maria het maakte veel uit. Voor de christenen waren de moslims een erfvijand, voor de Noord-Koreanen is Amerika de grote boeman. En zo kan ik nog wel even doorgaan. Indoctrinatie van de ergste soort. Zoals veel volken een ingebakken haat hebben tegen het Joodse volk. Opmerkelijk hoe land dit door de generaties is doorgegeven. Aangevuurd door predikers met maar een boodschap; haat verspreiden. En met kinderen lukt dat buitengewoon goed. Het slijt maar moeizaam.

1414344+s(120!x120!)Volgens van Dale is indoctrinatie niet meer dan een onder druk aanvaarden van een politieke of geloofsstroming. Kortom, vroeg beginnen en je krijgt later de resultaten die je wilt. Ik zag ooit zelf de resultaten na de Wende in Oost-Europa. Het toch wat lethargische denken van de mensen daar, alles werd voorheen door de Staat geregeld, maakte dat men maar met veel moeit kon wennen aan het idee zelf te moeten beslissen. Het eigen lot, de eigen carriere, het eigen huis. Het bleken vaak lastig te nemen hindernissen. Zo is het ook met mensen die nog zijn opgesloten in een alles beheersend geloof. Geen eigen beslissingen, alles moet overlegd worden met de sociale groep waarin men verkeert en als er grote dingen plaatsvinden zal de grote baas boven de wolken dit wel zo gewild hebben. Het is bijna zielig. Maar dat vind ik uberhaupt van kinderen die moeten opgroeien in zo’n omgeving. Al lijkt het allemaal leuk, de eigen ontwikkeling wordt er door gestuurd, de onafhankelijke observatie ondenkbaar. Zij die dit op hun geweten hebben moeten eigenlijk worden gestraft. Maar ja, dat zal wel weer een gevolg zijn van mijn opvoeding. Ik haat indoctrinatie. Wellicht omdat ik het zelf heb meegemaakt. Maar we hebben er elke dag mee te maken. En dat kon nog wel eens een probleem worden in de nabije toekomst. Indoctrinatie staat haaks op individuele vrijheid zoals we die de afgelopen 50/60 jaar hebben ontwikkeld in ons land. Toch iets om even over na te denken? Doen we dat niet moeten we niet raar opkijken als we over 10-15 jaar allemaal weer een juk dragen dat volgende generaties weer indoctrineert…