Indoctrinatie

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Geloven indoctrineren jonge kinderen regelmatig….

Het lijkt er op dat de jeugd op verschillende plekken in de wereld weer net zo wordt geindoctrineerd als ik me herinner uit de dagen dat ik zelf nog onder de invloed verkeerde van het traditionele katholicisme. Als je een al dan niet verdorven of totalitaire leer wilt verspreiden doe je dat via kinderen. Die zijn nog onbevooroordeeld en pikken alles op wat volwassenen hen meegeven aan kennis, normen en/of waarden. Of dat nu gaat over normaal gedrag of het geloof in het grote witte schaap op de wolken die alles bestuurt. Een kind is een gemakkelijk doelwit, vandaar dat er o.a. in ons land zoveel aandacht is voor bijzonder onderwijs. Vanuit de diverse geloofsstromingen of omdat ouders menen dat slechts een extreem milieubewustzijn leidt tot een betere toekomst voor kun kroost. Opvallend is daarbij dat al dat bewerken van die kleine geesten niet noodzakelijkerwijs leidt tot betere mensen als ze eenmaal de volwassenheid bereiken. Integendeel zelfs. Veel mensen zijn juist buitengewoon fanatiek in de leer die ze hebben meegekregen van huis of school uit. En als ze dan ook nog eens in kerken of andere tempels extra worden bewerkt is die geest totaal verwrongen en ziet anders denkenden dan als vijandig.

Farizeeen_beschuldigen_Christus-Duccio_di_buoninsegnaWaar dit toe kan leiden zagen we in de achter ons liggende decennia. Het nazisme was buitengewoon goed in het overbrengen van de Arische gedachte, in het communistische deel van onze wereld waren de kapitalisten dusdanig angstaanjagend dat men er liever niet mee omging. Voor katholieken waren protestanten afvallig, omgekeerd leefde de gedachte aan Paapse zondaars die meer met uiterlijk vertoon dan met inhoud bezig waren. Jezus of Maria het maakte veel uit. Voor de christenen waren de moslims een erfvijand, voor de Noord-Koreanen is Amerika de grote boeman. En zo kan ik nog wel even doorgaan. Indoctrinatie van de ergste soort. Zoals veel volken een ingebakken haat hebben tegen het Joodse volk. Opmerkelijk hoe land dit door de generaties is doorgegeven. Aangevuurd door predikers met maar een boodschap; haat verspreiden. En met kinderen lukt dat buitengewoon goed. Het slijt maar moeizaam.

1414344+s(120!x120!)Volgens van Dale is indoctrinatie niet meer dan een onder druk aanvaarden van een politieke of geloofsstroming. Kortom, vroeg beginnen en je krijgt later de resultaten die je wilt. Ik zag ooit zelf de resultaten na de Wende in Oost-Europa. Het toch wat lethargische denken van de mensen daar, alles werd voorheen door de Staat geregeld, maakte dat men maar met veel moeit kon wennen aan het idee zelf te moeten beslissen. Het eigen lot, de eigen carriere, het eigen huis. Het bleken vaak lastig te nemen hindernissen. Zo is het ook met mensen die nog zijn opgesloten in een alles beheersend geloof. Geen eigen beslissingen, alles moet overlegd worden met de sociale groep waarin men verkeert en als er grote dingen plaatsvinden zal de grote baas boven de wolken dit wel zo gewild hebben. Het is bijna zielig. Maar dat vind ik uberhaupt van kinderen die moeten opgroeien in zo’n omgeving. Al lijkt het allemaal leuk, de eigen ontwikkeling wordt er door gestuurd, de onafhankelijke observatie ondenkbaar. Zij die dit op hun geweten hebben moeten eigenlijk worden gestraft. Maar ja, dat zal wel weer een gevolg zijn van mijn opvoeding. Ik haat indoctrinatie. Wellicht omdat ik het zelf heb meegemaakt. Maar we hebben er elke dag mee te maken. En dat kon nog wel eens een probleem worden in de nabije toekomst. Indoctrinatie staat haaks op individuele vrijheid zoals we die de afgelopen 50/60 jaar hebben ontwikkeld in ons land. Toch iets om even over na te denken? Doen we dat niet moeten we niet raar opkijken als we over 10-15 jaar allemaal weer een juk dragen dat volgende generaties weer indoctrineert…

 

Refoproces

WP_20141002_018Daar zat ik dan, toegelaten bij een bijeenkomst van de Commissie van Beroep in zaken die het bijzonder onderwijs betreffen en die te maken hadden met de onlangs ook door mij beschreven handelwijze van een scholengemeenschap in de Bible Belt die meenden dat zelfs de kleinste afwijking van de leer moest leiden tot ontslag. Nu is daar, ook daarover heb ik al eens geschreven, op zichzelf al veel op af te dingen. Zonder iets af te willen doen aan de opvoedkundige kwaliteiten van twee van de drie betrokken leerkrachten, die ‘ene’ is mij meer dan dierbaar. Als je al iets zou hebben met het christelijk geloof en de uitingsvormen die daarmee van doen hebben, dit is een waar christenmens. In veel opzichten ook voldoende werelds, barmhartig, altijd op eigen wijze bezig met de enige waarheid, maar vooral ook een buitengewoon goede leerkracht die heel wat extra uurtjes inzette om zijn (vaak lastige) leerlingen te helpen aan werk of stage. Het mocht niet baten, verandering van denken leidt in die wat starre refo-hoek tot onbarmhartig denken en optreden; dus ontslag! Het verweer van de leerkrachten werd met een zeker dedain van de tafel geveegd, praten hielp niet, wie niet wilde weten moest maar voelen.  Nu is daar wellicht nog wel begrip voor op te brengen, maar dan moet je dat wel even vastleggen in reglementen of een handleiding. Dat verzuimde de schoolleiding door de jaren heen en dat maakt hun zaak niet sterk.

WP_20150715_056Tijdens de sessie voor die commissie van beroep bleek de voorzitter een wijs mens. Hij voorzag ellende als alle aanwezige belangstellenden geen toegang zouden krijgen tot de zaal waar deze oefening werd gehouden. Het werd een openbare zitting. Dat was goed, want de mensen die achter mijn ‘lijdend voorwerp’ stonden wilden hem oprecht steunen. Actief of passief. Soms helpt een gebed, maar vaak is een persoonlijke aanwezigheid belangrijker. Ik zal u niet vermoeien met alle details. Duidelijk was dat de schoolleiding (de voltallige directie en Raad van Bestuur was aangetreden) het weliswaar ‘vervelend vond voor betrokkenen’, maar regels zijn regels en dan moet je de consequenties daarvan maar voelen. Advocaat van de leerkrachten en betrokkenen zelf maakten van veel van die argumenten gehakt. Er was in het verleden gedoogd, er waren afspraken gemaakt, er was gezwegen, kortom men had het door de vingers gezien maar was ineens overgegaan tot onaangekondigde acties. Met dit vergaande resultaat tot gevolg. Uren gingen de verwijten en argumenten over tafel. Keurig netjes qua taalgebruik en soms werden er door de juristen gaten geschoten in de argumenten van de tegenpartij.

WP_20150706_057Duidelijk werd al snel dat de commissieleden wel inzagen dat de school in het verleden erg ruimhartig was omgesprongen met haar eigen regels, dat de strengheid van de laatste 1,5 jaar misschien in het licht van overheidscontrole op bijzonder onderwijs nog wel begrijpelijk was, maar dat de opgelegde sanctie in dit geval wel erg zwaar was. En na enig beraad besloot men dat partijen maar weer eens met elkaar aan tafel moesten om te zien de zaken terug te brengen naar de oude situatie. En dat was een meer dan bevredigende uitspraak. Al kwam die beter over bij de mensen die bezwaar hadden gemaakt tegen hun ontslag dan bij hen die eigenlijk vonden dat ze in hun refo-wijsheid gewoon mensen mochten ontslaan die ze niet aanstonden. In de toekomst zullen we zien waar dit toe leidt. Maar als er ergens een god naar dit tafereel heeft gekeken of wellicht de regie heeft gegrepen zal die zeker hebben geglimlacht. Deze keer wonnen de Farizeers niet van de mensen die voor het beleden geloof staan, en dat was best tevredenstellend. Zelfs voor een mens als ik die van huis uit mee kreeg dat al die lui per definitie in aanmerking komen voor de term ‘afvalligen’. Maar dat is nu niet relevant natuurlijk. Ook voor die God van ons allen niet…..Die maakt geen onderscheid, mits er in hem wordt gelooft.

Jeugdige indrukken en geloof…

St.Willibrorduskerk buiten-de-vesteIndrukken uit het verleden kunnen veel stempels zetten op het latere volwassen leven van mensen (wellicht ook bij dieren..). Wat we in onze jeugd meemaken, horen of zien nemen we mee in onze vergaarbak aan herinneringen waarmee we later onze smaak, voorkeuren of beslissingen inkleuren. Mijn eigen jeugd speelde zich af in een wonderlijke mengeling van auto’s en vliegtuigen, een buurt vol winkels en een groep vrienden die allemaal zowat vanuit hetzelfde startpunt richting toekomst gingen. Ik schreef al eens eerder een verhaaltje over de keuzes die toen al werden gemaakt op basis van afkomst of inkomen ouders. Dit keer gaat het meer om de keuzes die je maakt met in het achterhoofd wat je zoal zag en hoorde thuis. Zo was ik een katholiek kind. In de jaren dat dit geloof nog zwaar drukte op de parochie om de grootste kerk van Amsterdam heen. De invloed van het geloof op sociaal gedrag, op onderwijs en hoe je in het leven stond was groot. De sociale druk om de kerk te bezoeken ook.

Studebaker Starliner wit 279548713_a7457fd55b_mToen ik daar al op jeugdige leeftijd van los kwam, eigenlijk met dank aan mijn oudere broer, raakte ik nooit helemaal kwijt dat kerken best mooie gebouwen zijn als ze bijvoorbeeld door bouwmeester Cuypers werden opgezet. Het dogma van de kerk dat alles wat niet katholiek was als ‘afvallig’ of ‘heidens’ moest worden gezien bleef me altijd (zij het verwaterd door eigen ervaringen)bij. Ook al doe ik dan zelf niets meer aan beleving van dat geloof, dan nog. De vakjes in de bol werken nog steeds na. Geldt ook voor de automerken waarmee ik opgroeide. Sommige daarvan kleurden mijn leven, anderen vond ik altijd suf en onbetrouwbaar. Nooit bezeten en zelden bereden. Een Amerikaanse Studebaker als ‘Company Hack’ voor mijn in auto’s handelende stiefvader zorgde voor een grote voorkeur voor dit soort sleeën, tot ik er als volwassen ventje zelf een stuk of drie had bereden.

LKC-SPL-dateunkLeuk, maar onbetaalbaar! Vooroordelen speelden een grote rol, rijk bekommerde zich niet om arm, en armoede of nog erger, domheid maakte kansloos. Leren, leren en nog eens leren. Het werd er in gestampt. En dat is me altijd blijven achtervolgen. Niets aan het toeval overlaten, uitzoeken en opslaan. Dat er door overvliegende vliegtuigen in die jaren indrukken werden gestempeld in mijn ziel vol voorkeuren zal niet verrassen. Het was alsof iemand me leidde om vliegtuigen als hobby te gaan zien, als beroep, als passie. Maar daarvoor moet je dan geloven in….. en dat is nog steeds een grote twijfel. Meer nog dan die vogel waar ik tegenaan kijk in de spiegel. Daar twijfel ik veel minder aan. Zouden meer mensen moeten doen….

Scheiding der geesten…

OLYMPUS DIGITAL CAMERAAls er een opvallend ding is dat ongeveer alle volkeren op Aarde verbindt dan toch wel de mystiek van het leven of het evt. voortbestaan na de dood. Of je nu te gast bent bij rijke westerlingen, arme sloebers in de krotten van Manilla of in de oerwouden van Brazilië, de mens gelooft in ‘iets’ dat hoger is gesteld dan ons mensen zelf. Dat is best opmerkelijk. Zeker ook omdat zelfs die oerbewoners van onze planeet het idee hebben dat we na onze dood terug zullen komen als geesten of goden. Een beetje zoals ook de Germanen dat al deden voor de komst van de Romeinen in onze streken. En die Romeinen, Grieken, Egyptenaren of Assyriërs waren buitengewoon gelovig in hun hoogtij-jaren, ver voor de komst van de predikers die later zorgden voor verspreiding van het christelijke of islamitische geloof. Allemaal geloofden ze dat die ‘God’ iets meer was dan een gewoon mens en dat na de dood een scheiding van geest en lichaam zou plaatsvinden. Dat is best een mysterieus fenomeen.

Griekenland - 2 - AtheneNog los van het feit dat wij mensen eigenlijk best vreemd in elkaar steken. Anders dan de ons omringende diersoorten of planten zijn we in staat tot duidelijke communicatie, we vinden van alles en nog wat uit, we bouwen er vrolijk op los, zingen., maken muziek, schrijven, en zo meer. Dat is best vreemd als je alle andere zoogdieren er nog eens op naslaat. Dat filosofen en theologen er op af kunnen of konden studeren verbaast mij niks. Is er echt een scheiding mogelijk van lichaam en ziel op het moment van het definitieve afscheid nemen? Het zou mooi zijn, al vrees ik zelf het ergste. Die vrees ligt bij veel gelovigen op een heel ander niveau. Daar is men vaak bang voor wat het hiernamaals zal bieden. Wordt het de Hemel (al dan niet gevuld met maagden…)of toch de Hel waarin we naar rato van het aangehangen geloof min of meer eeuwig kunnen branden of tenminste nagezeten met een drietand. Ook daarin zie je veel parallellen tussen de geloven. Al dan niet van elkaar overgenomen, maar dat is een andere kwestie.

SAMSUNGMij gaat het hier even over dat moment van splitsen. Zoef, vliegt de geest uit het lijf en wenen wij over de stoffelijke overblijfselen. Kijken we dan vanuit een nevelige situatie zelf toe? Of is het echt over en uit. Het blijft opmerkelijk en iets om de kop over te breken als je er gevoelig voor bent. Gelukkig voor hen zijn veel gelovigen dat niet. Die nemen aan, accepteren en gaan ervoor. In de hoop dat het hiernamaals leuker is dan het heden. En dat is voor mij net een brug te ver. Wie het echt zeker weet, of uit de eerste hand verslag gedaan kreeg, mag het zeggen.