Het einde van het rekbare leven…

Famous legendsEen van de dingen waar wij mensen maar niet goed mee om weten te gaan is de dood. Nu is de ellende ook dat van alle mensen die ons voor gingen over de drempel van het tijdelijke naar het eeuwige, niemand is terug gekomen om even uit te leggen wat die dood nu precies voor ons allen in petto heeft. En dus gissen we er op los, koesteren ons in een of ander geloof dat het na de fysieke dood nog een tijdje door zal gaan ten bate van onze ziel of vrezen we dat einde omdat we dan niet meer onder dierbaren kunnen verkeren. Feit is dat heel veel mensen bezig zijn om die dood ver van ons te houden. We willen weliswaar allemaal oud worden, liefst in goede conditie en hopen dan op het 100-jarigenschap of nog wat verder, maar het moet wel leuk blijven. Mensen rekken lijf en geest zo ver mogelijk op en door de moderne wetenschap zijn we ook in staat om wat vroeger leidde tot het einde, nu via allerlei kunstgrepen uit te stellen. We bestrijden kwalen, geven onze genen wat extra kunstmest en andere stimulansen mee om langer door te gaan en weten nu al dat de volgende generaties moeiteloos naar de 100 jaar zullen gaan, mogelijk zelfs 120 jaar verder kunnen.

mulisch-portretBedenk daarbij maar eens dat aan het begin van de 20e eeuw die gemiddelde leeftijd eerder bij 60-65 lag dan bij de huidige 78/80. Kortom, het leven is rekbaar, de dood komt uiteindelijk zelfs voor de oudste bewoners van deze aardkloot als een onafwendbare beslissing op ons af. Dan doen we ons best om dat voor hen die het treft zo goed en rustig mogelijk te laten verlopen en herdenken daarna  hen die ons ontvallen. We trachten herinneringen vast te houden en ook via tastbare zaken te zorgen dat de overledenen recht wordt gedaan. Over tien jaar is die herinnering al aardig vervaagd vrees ik. Meestal gaat dit zo en na een paar decennia ben je als mens ook op dat punt verdwenen. Opgegaan in het stof van de vele miljarden mensen die ons voor gingen in die weg naar het einde.

paul_henry_spaakSchilders, schrijvers en componisten maken nog wel eens kans herinnerd te worden, mits talentvol, en een enkele dictator ook nog wel. Maar de gemiddelde mens? Vrees van niet, ook al doen sommige nabestaanden van min of meer bekende mensen nog zo hun best om die nagedachtenis in leven te houden.  Onlangs zag ik een programma over oude toneelspelers. Grote namen uit het verleden bleken bij hen nog te leven, maar bij een jonger publiek, de huidige 30-40-jarige waren die namen compleet onbekend. Opgegaan in het verleden, verdwenen in het grote niets. Net als geldt voor normale mensen. Wellicht dat er over 100 jaar weer eens over wordt nagedacht. Maar de kans daarop is klein. Je moet dus bij leven aan je eigen imago werken en dan genieten van alle loftuitingen die je passen. Want eenmaal over en uit is men je zo vergeten….

Eenzaam

1912 - jurkenOmdat ik een type mens ben dat al snel wat kakelt voel ik me zelden eenzaam. Maar komt ook omdat ik al vele jaren iemand aan de zijde heb met wie het praten tot Eredivisie-niveau is verheven. Zou ik dat niet hebben getroffen, was het leven wellicht anders verlopen. Ik kan me niet vinden in zwijgzaamheid, snap ook nooit dat je zo door het leven kunt gaan, maar goed, we zijn niet allemaal hetzelfde natuurlijk. Nu is eenzaamheid niet alleen voorbehouden aan het hebben van een al dan niet spreekzame of luistergrage partner. Kan ook zitten in jezelf. Ondanks een drukke omgeving en mensen die je wel zien zitten, toch een gevoel van eenzaamheid bezitten. Zo is het leven na de dood van een geliefde wellicht niet meteen eenzaam omdat je kinderen of vrienden hebt die er alles aan doen om je niet te laten vereenzamen, eenmaal thuis in bed is er niemand die tegen je aankruipt. Eenzaamheid is vaak ook een kwestie van gezien worden, van erkend zijn, van geliefd blijven. Wat je vaak ziet is dat mensen die een heftig verlies moeten verwerken in het begin nog wel de nodige aandacht krijgen, maar dat dit verlies of verdriet niet te lang moet duren.

12Terwijl de verwerking van verlies bij de een veel langer duurt dan bij de ander en je iemand die lang aan je zijde verkeerde niet in een paar maanden bent vergeten. Integendeel zou ik denken. Bij verjaardagen van iemand die er niet meer is, blijft de herinnering, de lege stoel, de gemiste verhalen, de liefde wellicht. Lastig voor de achterblijvers. Als die er nog zijn. Naarmate je ouder wordt streep je steeds vaker namen door op de verjaardagkalender. Mensen vallen weg. Grootouders, ouders, broers, zussen, als je echt pech hebt kinderen. Dan moet je maar zien dat je doorgaat. Tot je in je uppie overblijft en in een of ander verzorgingshuis je laatste dagen slijt.In de hoop dat de asociale bestuurders van dit land jouw laatste woon- en leefplek niet wegbezuinigen. Want eenmaal oud en zorg behoeftig ben je min of meer een kostenpost geworden.

Voor sommige oudere werklozen rest nog slechts een plekje op straat...Zonder naasten of goede vrienden overgeleverd aan de haaien die rondzwemmen in de neoliberale of aprincipiele verzorgingsvijver van dit ooit zo sociale land. En dat maakt pas echt eenzaam. Zullen we in het kader van de participatiemaatschappij afspreken nu eens werk te maken van alle plannen om het de eenzamen onder ons eens wat leuker te maken? Hen op te zoeken die daaraan grote behoefte hebben. Of open te staan voor de behoeften van diegenen die we weliswaar goed menen te kennen, maar door onze eigen drukte of behoefte aan aandacht soms een beetje verwaarlozen? Namens hen allemaal hartelijk dank…..

Geschiedschrijving

Berlijn - blik op het oosten - 161188 - AMV31 Scan10062Terwijl mij bijna dagelijks wel duidelijk wordt dat voor de huidige generaties jongeren geschiedenis niet een vak is dat op school met veel plezier wordt gegeven of ontvangen, lijkt mij nog steeds dat je slechts van de geschiedenis lessen kunt leren waar je in de toekomst iets mee kunt. Wil je bijvoorbeeld een bepaalde doctrine buiten de deur houden moet je eerst eens goed kijken naar de schade die vroegere doctrines hebben aangericht. Wil je snappen waarom de grote wereldspelers met elkaar omgaan zoals ze doen, moet je toch echt iets weten over wat er in het verleden met of tussen hen heeft gespeeld. Wantrouwen en afkeer komen ergens vandaan. Moet die geschiedenis een saai vak zijn of blijven zoals ik wel eens hoor? Nee natuurlijk want als je eens goed in de rondte kijkt en luistert blijkt die zelfde geschiedenis aardig aan verandering onderhevig. Men ontdekt telkens weer nieuwe zaken die er al dan niet toe doen en soms wordt de geschiedenis zodanig ingekleurd dat het weer past bij een maatschappij waarin bepaalde groepen menen dat hen onrecht wordt aangedaan. Dat is wonderlijk, want aan feiten kan je moeilijk iets veranderen. Aan de beleving ervan wel. Zo is er bijvoorbeeld over het bombardement van Dresden in de nadagen van de Tweede W.O. toch een andere kijk gekomen op alle toenmalige feiten en beslissingen.

HPIM1951_editedMet voortschrijdend inzicht zien we dat bombardement toch als een oorlogsmisdaad, ook al werd die dan uitgevoerd door de ons meer dan bevriende geallieerde Britse en Amerikaanse luchtmachten. Toen men in de tijden van de DDR over dit bombardement ook al sprak van een misdrijf tegen de menselijkheid (het bombardement diende geen enkel ander doel dan het zo veel mogelijk doden van Duitse inwoners) , in onze streken wilden we daar toen niets van horen. Is veranderd! De invasie van de Duitse legers in Mei 1940 waren voor ons leger een stevige dobber, maar men vocht met de moed der wanhoop door tot de capitulatie op 15 mei 1940. Toen waren o.a. het westen van Nederland en Zeeland nog stevig in handen van de Nederlandse defensie. Slechts het terreurbombardement op Rotterdam bleek een factor van belang om de Nederlanders tot opgave te dwingen. Zo was het verhaal altijd en zo hoort het ook te blijven. Opmerkelijk dat men omwille van het politiek correcte op enig moment besloot om een rol in de verdediging van ons land toe te bedelen aan twee of drie Marokkaanse soldaten die in Zeeuws-Vlaanderen meevochten met de Fransen die ons zouden komen helpen verdedigen. Manipulatie van de geschiedenis dus. Net zoals er lieden zijn die menen dat we de jodenvervolging wel iets kunnen afzwakken. ‘Het viel wel mee in bezet Nederland’. Dat is in veel opzichten toch best wel een heftige gedachte. Zeker als je weet dat de Duitse bezetters die nu nog leven of tot voor kort leefden, aangaven dat ze graag in Nederland dienden.

10 mei 1940 - Heinkel He111Hier was het rustig, geen echte last van het verzet en weinig gedoe met de ambtenarij. Die deed zijn werk en deelde mensen simpel in naar afkomst en geloof. Piece of cake voor die  Duitsers om de Joodse Nederlanders er zo uit te pikken. En dat verzet was dus machteloos. En dan wil ik niets afdoen aan hen die wel met gevaar voor eigen leven taken uitvoerden die anderen lieten liggen.  Geschiedenis is dus een levend vak en het is maar goed dat we nu niet weten hoe we over vijftig jaar zullen aankijken in ons land tegen een regering als de huidige die op veel fronten blundert omdat het vasthoudt aan een socio-liberale koers om de economie op poten te krijgen ten laste van alle burgers. Tegen die tijd komt er vast wel een correctie op het beeld dat we er nu van hebben of krijgen. En dan zien we Poetin als een groot Russisch staatsman en de barbaren van IS als een stel kwajongens die toen nog een geloof aan de man of vrouw wilden brengen dat in 2064 allang niet meer bestaat of bij wet verboden. Het kan verkeren, en de geschiedenis kan ons op dat punt veel leren…

Dierenliefde….

OLYMPUS DIGITAL CAMERAAls er dieren in een bos aan me voorbij lopen of ik zie iets op tv over roofdieren in de jungle krijg ik er geen enkel echt emotioneel gevoel bij. Sorry voor hen die deze dieren zien als veredelde huisdieren, ik heb er weinig mee. Maar kom niet aan de huisdieren.  Net als veel anderen dicht ik mijn poezen of vroegere hond bijna menselijke karaktertrekken toe en kan ik enorm genieten van het gespleten karakter dat veel van die diertjes vertonen. Voor en tegen, lief en puberaal baldadig. Ik kan er door smelten. En dat is altijd zo geweest. Van jongs af aan met huisdieren opgevoed. Altijd een hond of kat in de buurt en soms kon je daarmee de gesprekken voeren die met de in een wat meer georganiseerd gezin aanwezige mensen zouden moeten plaatsvinden. En het leek soms of die dieren je dan begrepen. Nu was het met die hond van vroeger thuis best wel lastig om even goed met hem te praten. Zijn haren hingen altijd voor zijn ogen en als je hem de keuze gaf tussen ‘verse waar’ of een gesprek was zijn primaire keuze niet zo lastig.

OLYMPUS DIGITAL CAMERAZelden zo’n sukkel meegemaakt. Groot, sterk, maar met de intelligentie van een pinda. Als het er op aan kwam, mijn stiefvader had hem ook een beetje voor de veiligheid in huis gehaald, niet gek gezien de handel waarin hij toen zat, had je niets aan het beest. Hij zag dan te weinig om in te schatten wie hij nu moest ‘pakken’ en dus werden de huisgenoten aangepakt en konden de meeste kwaadwillenden probleemloos weg lopen. We zaten wat bij de Eerste Hulp. Maar nam je hem mee op straat was het een prima metgezel.  Mythische proporties nemen de verhalen over het beest aan, en dat geldt ook voor de zaken die ik meemaakte met onze Purdy, de enige hond die ik in mijn eigen huis ooit heb aangeschaft. Wat een schat van een beest was dat en wat een plezier hadden we er mee. Maar dan vergeet ik wel voor het gemak de vernielde meubels, deursponningen, de opgegeven kussens, en de narigheid van de eindfase van ‘zijn’ leven.

OLYMPUS DIGITAL CAMERAHuisdieren zijn geweldig, als alles goed gaat. En je hebt naast vreugde aan het begin ook veel verdriet aan het eind. Geldt voor de meeste mensen die ik ken en iets hebben met hun huisdieren. Ze zijn trots op ‘hun diertjes’, vertellen er (net als wij) graag over, en zijn compleet van de leg soms als zo’n diertje naar de dierenhemel is gegaan. Kom daar maar eens om bij dieren in het wild. Je hecht je er niet aan en als er eentje dood gaat is dat ‘de natuur’. Genuanceerd dus, die dierenliefde. En soms lopen die zaken dwars door elkaar als we het zielig vinden dat vee wordt geslacht, vissen gevangen en wilde dieren in dierentuinen of circussen opgevoerd. Lastige kwestie die soms leidt tot heftige discussies. Mag hoor, zeker hier. Dus…komt u maar!

Sudden death…

OLYMPUS DIGITAL CAMERAOnlangs liepen we gewoon terug naar de auto na een lekker wandeling door het ons zo bekende Vechtstadje. We hadden ons prima vermaakt, iets gedronken bij het ons ook al zo goed bekende restaurantje daar en de krant gelezen die men er als service aanbiedt. De zon scheen, de mensen waren vrolijk. We keken nog even naar de plek waar binnenkort de eerste palen de grond in gaan voor een nieuw winkelcentrum waar voorheen de brandweer zetelde. Van het ene op het andere moment veranderde de sfeer toen een jonge dame in redelijke paniek op ons af kwam rennen. Of wij konden reanimeren? Nou, dat heb ik niet in mijn pakket zitten, al wilde ik het met haar nog wel even oefenen. Maar daar had ze geen tijd voor. Ze rende de lokale fietsenwinkel binnen. Er was iets grondig mis dat bleek later. Een niet eens zo oudere vrouw was plotseling onwel geworden en in elkaar gestort. Naar het leek, overleden!  Dus grote paniek, want tussen het winkelende publiek komt dat best even aan.

OLYMPUS DIGITAL CAMERAVan alle kanten renden mensen naar de plek des onheils. Met kennelijke kennis van zaken, een dokter uit een belendend verzorgingshuis kwam met zijn tas aansnellen. Binnen een minuut hoorden we de eerste sirenes. Politie, ambulance. Apparatuur werd uitgeladen en men werkte zich in het zweet om de getroffen vrouw wellicht nog kunnen te helpen. Ik mag hopen dat het is gelukt. Want wat een schrik, wat een narigheid, je gaat even boodschappen doen, voelt je niet lekker en stort ter aarde. Thuisblijvers hebben geen idee waar je uithangt. Tot het bericht komt dat…. Het leven in de knip van een vinger tot zijn einde gekomen. Zeg dan maar dat je niet moet genieten. We maken ons druk (ik ook..) over alles wat in de wereld aan de gang is, we graven ons in, zijn bezig met de sleur van elke dag, maar beseffen ons vaak niet dat het ook zo maar eens afgelopen kan zijn.

OLYMPUS DIGITAL CAMERAZo zonde als je dan uit het leven verdwijnt dat men niet op je graf zal zeggen dat juist jij niet hebt genoten. Al heb ik zelden grafredes gehoord waarbij de overledene werd geprezen om zijn/haar saaiheid, stiptheid, of het bestuderen van de groei der gerania op de vensterbank. Nee, zo zit het nu ook weer niet in elkaar. Hoe dan ook, ik was er even door van de leg mensen, en daarna ging het gewone leven toch weer door. Inclusief saaie huishoudelijke dingen en de boodschappen. Toch eens tijd dat we daarvoor bediening inhuren. Kunnen we zelf weer wat meer avonturen beleven….

Afscheid van Yde

OLYMPUS DIGITAL CAMERAJe kon het zo gek niet bedenken of hij wist in een van de vele gevoerde gesprekken wel een link te leggen naar het door hem zo geliefde land Frankrijk. Elk maatschappelijk of politiek probleem in ons land was oplosbaar naar het ‘Franse model’. Daarnaast was hij meer dan goed belezen op veel onderwerpen, spelde de kranten elke dag uit en baseerde zijn mening meer op breedte-informatie dan op emoties. Yde, zeer goede, warme en zo gewaardeerde Almeerse vriend. Man met fysieke en maatschappelijke status, accountant, sportfanaat met een bijna encyclopedische kennis van wie waar wat deed. Vroeg je hem bijvoorbeeld naar een bepaald renpaard uit 1912, kon hij je feilloos vertellen wanneer dat paard waar won, en welke jockey er op zat en beschreef zelfs de bloedlijn van het paard. Hij wist ook echt alles van terriërs, bekeek onze Purdy indertijd alleen al om die reden met groot genoegen. Zijn mening over houding en conditie was voor ons bepalend om het diertje te accepteren als een ‘kanjer’. Immers, Yde had er echt verstand van! Zoals hij dat ook had over het verdwenen maar door hem zo geliefde automerk Panhard. Of over de historie van Europa rond de Eerste Werteldoorlog. Hij was zelf op veel plekken geweest, waar die strijd heftig was uitgevochten.

Panhard Dyna - front Hij was verder wars van negativiteit. Geroddel was aan hem niet besteed. Bekeek de dingen en mensen om hem heen met een positieve en vooral optimistische blik. Ook toen het hem minder goed ging. ‘Het zou allemaal vast helemaal goed komen’. Immers, ‘die doctoren tegenwoordig kunnen wat hoor..’. En het hem van te voren uitgereikte handboek vol wetenswaardigheden over zijn kwaal las hij van voor tot achteren uit en hij kende alle in’s en out’s er van. Ging vol optimisme het ziekenhuis in voor de levensreddende operatie. Helaas, dat pakte alsnog fataal uit. Hij kwam er niet uit, complicaties en zo. Die rot ziekte met zijn gecompliceerde handlangers maakten een onverwacht einde aan het leven van een wijs en vriendelijk mens. Een goede vader, een lieve opa, een geweldige vriend. Als er een God bestaat had die even zijn dag niet of bewees hij of zij weer de ondoorgrondelijkheid van zijn/haar beslissingen.

Vlag 14-7-paradeEen goed mens zo laten sterven, het moest niet mogen. Opmerkelijk genoeg zal ik de 14e Juli, in Frankrijk een dag van viering en parades, niet meer echt kunnen beleven zonder aan Yde en zijn enthousiasme over dat nationalistisch  fenomeen te denken. Zijn voorkeur voor de mars van het Vreemdelingenlegioen, bebaarde lieden met bijlen op de schouders die van evt. vijanden ‘houtjes hakten als het er op aankwam’, was voor hem reden om schaterend van de lach tientallen keren te bekijken. ‘Die Fransen he?!’, het was een gevleugelde uitdrukking. Zijn geliefde Frankrijk, en alles wat er vandaan komt, hij kan er helaas niet meer van genieten. Net zo min als wij dat verdrietig genoeg, kunnen van hem. We gaan hem vandaag wegbrengen. In de polder waar hij al decennia lang woonde. Samen met heel veel familie en vrienden. En we luisteren naar zijn muziek, bedenken wat hij zou doen nu als het een ander betrof. Die besmuikte lach, die blik, maar ook dat respect. En dat laatste verdiende hij zelf als geen ander, om wie hij was! Wat zullen we hem missen….Dag Yde!