Dag van de Arbeid!

Het salon-socialisme van de sociaal-democratie had er nooit zoveel mee, maar bij de diehard-socialisten en communisten was de 1e mei een dag om rekening mee te houden. Men vierde de Dag van de Arbeid en deed dat door optochten, parades en festiviteiten die alles van doen hadden met de wederopstanding van de arbeiders als factor in de samenleving om rekening mee te houden. En dat was in de achter ons liggende decennia vaak best nodig. Het grote probleem aan het begin van de vorige eeuw was vooral uitbuiting van de werkende klasse. De zgn. elite, veelal ondernemersfamilies die een bedrijf van de grond af opbouwden deden dat door onderbetaalde mensen liefst zeven dagen per week uit te knijpen. Slechts daar waar de toenmalige godsdiensten het voor het zeggen hadden werd de zondag een rustdag. Maar dat dienen van de Heer had ook zo zijn invloed op de werkenden. Want die moesten zich dan in hun beste pak hijzen (of jurk) om de kerk te bezoeken en aan te horen dat volgens de christelijke leer, werken in het zweet des aanschijns ook zorgde voor een plek in de hemel. Je moest dus lijden om naar boven te mogen kijken.

En wie zijn lijf kapot werkte was op het laatst fysiek zo uitgemergeld dat men vanzelf wel verlangde naar die Hemel. Eindelijk verlossende rust. Het communisme, met de oorsprong in Frankrijk rond de beruchte Revolutie, deed het denken van burgers veranderen. Arbeiders voelden dat er verbetering of verandering dringend nodig was. Ondernemers waren er niet gelukkig mee. En toen de Russische bolsjewieken bewezen dat de onderklasse een hele bovenklasse kon uitschakelen en zelfs vermoorden waren de rapen gaar. Stap voor stap werd ineens meegewerkt aan verbetering van de arbeidsomstandigheden, gingen de lonen wat omhoog en verbeterde ook de huisvesting voor de arme sloebers die tot dan in de fabrieken werden afgebeuld. In West-Europa waren communisten en socialisten het snel eens. Samen ten strijde tegen het groot-kapitaal. En dat laatste werd deels door acties en stakingen ook uitgewoond. Stakingen hielpen als middel tot bereiken van het gestelde doel, bezettingen van bedrijven ook. Stap voor stap werden arbeiders burgers, burgers ambtenaren en sommige mensen uit van oorsprong simpele gezinnen zelfs af en toe bestuurders. De grote volksbewegingen als SDAP namen het voor WO2 op tegen de gevestigde christelijke partijen.

En waren daardoor mateloos populair. Maar ook de communisten kregen veel aanhangers. Een stroming die het moest hebben van keiharde kaders, solidariteit en strijd. Lukte prima, maar ging ten onder toen Stalin en diens opvolgers satellietstaten met geweld in het gareel gingen houden. Oost-Duitsland, Hongarije, Tsjecho-Slowakije, Polen. De PvdA werd in ons land een bestuurderspartij. De macht belangrijker dan de achterban. En we hebben allemaal kunnen zien waar dat toe heeft geleid. Weggevaagd! Populistische stromingen als de PVV, FVD, GroenLinks of D66 nemen de plaats in van die oude sociale stromingen. De SP speelt een rol in de achtergrond. De arbeiders hebben het goed gekregen, de ambtenaren willen nu nog wel eens staken, of zelfs de zeer goed verdienende piloten. Maar de rol van de sociaal-democratie is uitgespeeld. Dus waarom zou je die 1e mei dan nog vieren? In Rusland enn andere staten waar men houdt van de grandeur van het paraderen gaat deze dag niet zo maar voorbij. Hier wel. Een roos kan daar niets aan veranderen. Doel en middelen…het is voorbij. En eigenlijk is dat best jammer.  (Beelden: Inernet/archief)

Napoleon en Josephine in de Hermitage

Tentoonstelling Napoleon img_affiche_napoleonDe vaste lezers en lurkers hier weten het wel. Ik bezoek regelmatig musea en een daarvan is het niet al te ver van de woonstede gelegen Hermitage. Prachtig aan de Amstel en de bezoekers vaak verrassend met exposities die iets nieuws toevoegen aan het bekende landschap van uitstallingen in de andere Amsterdamse cultuurpaleizen. Dit jaar loopt een aantal maanden een erg aardige tentoonstelling die als thema heeft de relatie tussen Napoleon, Josephine en Alexander. Die laatste was de tsaar van Rusland met wie Napoleon een aardige haat/liefde-verhouding wist op te bouwen. In het jaar dat de slag bij Waterloo van 1815 in heel Europa wordt herdacht zet de Hermitage Amsterdam de klok terug naar de beslissende jaren vóór Waterloo, de tijd van Napoleon Bonaparte en twee heel bijzondere en verschillende tijdgenoten: zijn grote liefde Joséphine en tsaar Alexander I, zijn vriend en vijand.

Josephine 03-02Aldus het verhaal waarop deze fraaie expositie is gebaseerd. Ruim tweehonderd prachtige schilderijen, sculpturen, persoonlijke bezittingen, japonnen en uniformen, toegepaste kunstvoorwerpen en indrukwekkende wapens vertellen het verhaal verteld van twee grote heersers en van female power. Wil je weten hoe die lui indertijd leefden, wat ze droegen, welke wapens ze bij zich hadden en hoe ze aten, is dit een expositie om te bezoeken. Je kunt genieten van het een en bijna ‘kotsen’ om de wonderlijke smaak van die lui in die jaren. Ook zie je hoe de slag om Rusland voor Napoleon compleet verkeerd afliep. Hoe zijn ‘Grande Armee’ in de pan werd gehakt en honderdduizenden (huur)soldaten het leven lieten, net als tienduizenden paarden.

Alexander img_anj_3opeenrijHoe Hollanders bruggen bouwden voor het Franse leger om te kunnen ontsnappen aan het achtervolgende Russische en hoe Koning Winter de rest deed. De dagen van Napoleon waren geteld. Vertild aan de omvang van het Russische Rijk. Je ziet hoe dit soort veldslagen werden gevoerd, welke wreedheden men ook toen al kende en hoe men elkaar kopieerde in gedrag en roofzucht. Ook zie je hoe de frivole Franse hofdames zich hulden in doorschijnende gewaden waardoor de fantasie niet hoefde te worden geprikkeld. Voor de Russen een gruwel, maar later kopieerden ze die mode dan wel weer met graagte. Kortom, je ziet de cultuur en de machtsverhoudingen in het Europ van de 18e en begin 19e eeuw. Alleen daarom al goed om eens te gaan kijken. Dat kan nog tot de 18e november. Daarna is het over en komt er weer een nieuwe expositie. Die wij dan weer met graagte bezoeken en mogelijk ook hier verslaan…..

Een eeuw oorlogvoering…

GMC in Japan 1947Als je nu militair je punt wilt maken is er een ding dat je absoluut niet moet doen. Je ingraven en vanuit loopgraven trachten je evt. tegenstander uit te schakelen. Daar komen minder goed georganiseerde legers al snel achter. De moderne vijand rijdt of vliegt om of over je heen en een beetje tegenstander beschikt over een luchtmacht die bestaat uit speciale vliegtuigen of helikopters waarmee je grondtroepen effectief te lijf kunt. Het was een eeuw geleden nog zo dat men de vijand bestreed met in het achterhoofd de scholing die de toenmalige generaals hadden gehad in de 19e eeuw. In die periode ging je te paard of met getrokken bajonet op de tegenstander af en trachtte zo diens weerstand te breken. Maar de Eerste Wereldoorlog bleek een soort kruispunt tussen oud en nieuw. Binnen vier jaar ontwikkelde zich een effectief luchtwapen, tanks, kanonnen die tientallen kilometers ver konden schieten en de mitrailleur die hele generaties vijandelijke soldaten kon uitschakelen. Bommenwerpers en zeppelins zorgden voor dood en verderf onder de burgerbevolking. Toch probeerde die aan tradities vast houdende generaals om met charges vanuit de eigen loopgraven al die jaren lang een paar schuttersputten van de vijand te veroveren. Het bleek een zinloze oefening en zorgde voor een afloop van de gruwelijke wereldoorlog die in feite als onbeslist kon worden betiteld.

217408 - EHLE - 140486 - Westland Lynx MLD 262 hovering Scan10512Al werd Duitsland aangewezen door de geallieerden als aanstichter van het conflict en legde men met het opgelegde Verdrag van Versailles de basis voor het nieuwe conflict van een jaar of twintig later. Oorlog is sindsdien volkomen veranderd. Vliegtuigen maken nu de dienst uit, al dan niet bemand, en men kan met satellieten de vijandelijke troepenbewegingen aardig in kaart brengen. Digitale oorlogvoering is in staat om de samenleving van de tegenstander compleet te ontwrichten en als het echt moet zijn er raketten die in staat zijn de hele wereldbevolking naar de rand van de afgrond en uitsterving te brengen. Bij regionale spanningen zoals we die nu meemaken zien we hoe de oorlog is veranderd. De Pick-up-truck is een nieuw wapen geworden. Snel, beperkt van omvang en vaak bemand door lieden die er kriskras mee door de vijandelijke linies trekken. Overigens zijn ze met een goede gevechtshelikopter vrij eenvoudig uit te schakelen, maar de meeste strijdmachten waar tegen deze revolutionaire strijders oorlog voeren, bezitten die heli’s nu net niet.

Maan-Saturnus 5 met Apollo 11 start op weg naar de maanMet name de grootmachten zijn langzaam aan getraind geraakt in het niet meer benutten van enorme legers die log en moeizaam door lastig terrein heen moeten ploegen. Nee, men gebruikt drones, vliegtuigen, bommenwerpers en als het moet special forces. Ook bij de Russen heeft men veel geleerd van het pak slaag dat het Rode Leger kreeg in Afghanistan. De lessen daar geleerd pas men nu toe in de Oeral en Oekraïne. Het bespaart veel eigen mensenlevens terwijl de effectiviteit groot is. Daar kon men ten tijde van de Eerste W.O. in Frankrijk, België, Oostenrijk, Rusland, Turkije, Oostenrijk en Italië slechts van dromen. Maar dat was dan wel een eeuw geleden. Dat conflict toen kostte 18 miljoen jonge mensen het leven. Dat soort verliezen neemt men nu niet meer op in de planning. Al weet je nooit hoe men bij de tegenstander rekent. Maar goed ook. Als je ziet wat er allemaal loos is in de wereld krijg je toch de kriebels soms….

Gouden sporen…

GSS 04 - toren met vlagIs er een reden te bedenken dat men in België zo’n tweedeling kent tussen het Nederlandstalige Vlaanderen en de overige gewesten van dit vroegere Nederlandse grondgebied, waar de voertaal Frans is? Ja zeker, die oorzaak zit niet alleen in de taal, die zit ook in de mentaliteit. Maar de geschiedenis van dat conflict vindt zeker ook zijn oorzaak in de zgn. Gulden Sporen Slag waarbij op 11 juli 1302 milities uit het district Vlaanderen slaags raakten met de ridders van de Franse koning. Daarbij bleken die  goed uitgeruste en zwaar bewapende riddersoldaten toch geen partij voor het Vlaamse voetvolk. De onafhankelijkheidsgedachte onder de boeren en burgers die in het Vlaamse leger streden tegen de Franse overheerser zat er al eeuwen lang in. Men was het uitzuigen van simpele lieden meer dan zat en wilde de eigen onafhankelijkheid ook toen al bevechten. De Vlamingen hadden in hun verleden al de kant van Engeland gekozen in hun afkeer van de Fransen, die laatsten namen daarop stad voor stad Vlaanderen in en haalden veel belasting op die weer werd uitgedeeld aan de rijkere en vooral Frans talige meelopers in het zo verdeelde land. De opstand die uiteindelijk leidde tot de Gulden Sporen Slag startte in 1302 in Gent en breidde zich uit naar Brugge waar door de overheersers daarop een slachting werd aangericht onder de Franstalige bestuurders en meelopers. GSS -2 Willem van Saeftinge

De Fransen stuurden daarom hun beste troepen om wraak te kunnen nemen. Dit was de lont in het kruitvat voor de volksmilities.  Aangevoerd door o.a. Willem van Gulik werd in allerijl een leger op poten gezet van boeren, ambachtslieden en poorters. Samen met aan hen getrouwen stelden zij zich in een U-vormige formatie op in het gebied van Groeningebeek vlak bij Kortrijk. Belangrijke wapens, de zgn. goedendag (een knuppel met daaraan een ijzeren bal vol uitsteeksels) en rieken (een soort speren met haken aan het eind). De Vlaamse troepen waren grotendeels te voet, de Fransen kwamen te paard. Ook boogschutters behoorden tot het arsenaal aan mensen. Uit overlevering valt op te maken dat de Fransen ongeveer 50.000 man sterk waren en de Vlamingen 15.000 man. Door de slimme tactiek van de Vlamingen liepen de ridders te paard in de fuik. Normaal weken soldaten uiteen als paarden op ze af kwamen, maar dit keer niet. Met de speren en goedendags wierpen ze de Fransen van hun paarden en slachtten ze deze af. Een ridder in een harnas kwam vrijwel niet meer overeind als hij eenmaal was geveld.

De gouden sporen die sommigen droegen werden al snel van hun voeten gesneden of gehakt en als buit meegenomen. Gevangenen werden door de Vlamingen niet gemaakt, men slachtte iedereen af die niet meer in staat was tot vechten. Een opmerkelijke instelling voor een tijdperk waarin men nog wel eens mededogen kenden met de vijand. GSS 05 - Vlaamse soldatenToch bleek deze slag, ondanks de afloop,  nog steeds kansen voor de Fransen in te houden. Een paar jaar later al werd Vlaanderen onderdeel van het grote Bourgondische Rijk. Maar de kiem van de onderlinge afkeer is nooit meer helemaal verdwenen. En voor de Vlamingen is de 11e juli ieder jaar een nationale feestdag. Een dag om nooit te vergeten en trots te zijn op de Vlaamse leeuwen die indertijd hun leven gaven om onder de Franse bezetting uit te komen. En die duidelijk maakt waarom taalstrijd en afkeer toch iets anders is dan polderen of gedogen. In die zin kunnen we nog wat leren van onze zuiderburen.

Voetbalnationalisme

OLYMPUS DIGITAL CAMERAAls iets bewijst dat alle volkeren dezer aarde zich nauwelijks verenigen in een of andere clubverband, dan toch wel het onbegrensde nationalisme dat ons allemaal bevangt tijdens een of ander voetbaltoernooi. Waar normale mensen zich over het algemeen zelden uitlaten over hun sterke vaderlandse gevoelens, laat 22 veel te duur betaalde kerels achter een bal aan hollen en de inwoners van landen waar die elftallen vandaan komen worden min of meer gek. Bij het WK in Brazilië bleek dat ook ons toch normaal zo nuchtere volkje ineens redelijk grenzeloos plat kan zijn in haar uitingen. Of noemen we halve straten vol oranje aankleding, de verzamelzucht van hamsters, juichpakken, of andere zaken die door de commercie worden en door ons alle verorberd alsof we niet meer weten wat normaal is, gewoon gedrag? Nederland smeedt een eenheid? Tja, wellicht is het ook een uiting dat wij oer-Nederlanders laten zien dat als je er bij wilt horen in dit land, oranje echt de enige kleur is die telt. En we murmelen luidkeels de teksten van het Wilhelmus mee met de pretentie die inhoudelijk ook nog te kennen. Niets is minder waar natuurlijk. Maar wij zijn echt niet de enige. Zelfs landen met een veel korter verleden dan het ons vieren uitbundig feest als ‘hun team’ er in is geslaagd een andere team weg te spelen. Uitzinnig worden die lui, alsof ze de finale zelf al hebben gespeeld. WP_005515Ik was net in de week van de laatste wedstrijden voor het Duitse elftal voor die lui richting de  achtste finales zouden gaan bij de oosterburen te gast. Anders dan wat je hier bij ons ziet kent de Duitse supporter geen enkele maat bij het uitdragen van zijn nationalisme. Auto’s vol vlaggen, spiegels bedekt met de bekende Duitse kleuren. Winkels die uitpuilen van de nationale meuk. Daar zijn wij in Nederland nog kinderen bij. Zelfs berijders van toch op zich nette merken doen er aan mee en bankmedewerkers zochten op straat nieuwe klanten, uitgedost in het voetbaltenue van Die Mannschaft. De zuiderburen kregen het ook te pakken. Hun Rode Duivels mochten voor het eerst sinds 1848 (ik overdrijf..) mee doen met het WK en speelden op zijn zachts de tegels niet uit de straat. Toch werden de Belgen een in hun enthousiasme voor hun team. En zo gaat dat over de hele wereld, ook in Europa. Weinig supporters voor het Europese team als dat er ooit zou komen. We zoeken de trots in ons zelf, bij onze herkomst en vinden al het nieuwe dat de globalisering ons heeft gebracht, eigenlijk maar niks. Laten zien dat we  Nederlanders, Franse, Duitsers, Zwitsers of zelfs Belgen willen zijn. Maar geen wereldbewoners. OLYMPUS DIGITAL CAMERAOf overtuigde globalisten. Het is naar mijn idee wel een statement richting al die overheden die maar grenzeloos willen werken. Die ons het keurslijf van de EU in willen helpen, of de dwangbuis van het multiculturele denken. Dat laatste zal pas werken als we in staat zijn nieuwe medebewoners dat gevoel van Oranje of Zwart/rood/geel mee te geven zoals de taal of de cultuur. Misschien moet Roy Donders ook eens gaan denken aan juichjurken voor allochtone vrouwen in dat verband. Tot dan gaat het nationalisme nog wel even verder vrees ik. Daar helpt zelfs het afgekeurde plan voor een super-provincie niet meer tegen. Zelfs niet als die provincie Europa heet. Want dat willen we eigenlijk helemaal niet….

Afscheid van Yde

OLYMPUS DIGITAL CAMERAJe kon het zo gek niet bedenken of hij wist in een van de vele gevoerde gesprekken wel een link te leggen naar het door hem zo geliefde land Frankrijk. Elk maatschappelijk of politiek probleem in ons land was oplosbaar naar het ‘Franse model’. Daarnaast was hij meer dan goed belezen op veel onderwerpen, spelde de kranten elke dag uit en baseerde zijn mening meer op breedte-informatie dan op emoties. Yde, zeer goede, warme en zo gewaardeerde Almeerse vriend. Man met fysieke en maatschappelijke status, accountant, sportfanaat met een bijna encyclopedische kennis van wie waar wat deed. Vroeg je hem bijvoorbeeld naar een bepaald renpaard uit 1912, kon hij je feilloos vertellen wanneer dat paard waar won, en welke jockey er op zat en beschreef zelfs de bloedlijn van het paard. Hij wist ook echt alles van terriërs, bekeek onze Purdy indertijd alleen al om die reden met groot genoegen. Zijn mening over houding en conditie was voor ons bepalend om het diertje te accepteren als een ‘kanjer’. Immers, Yde had er echt verstand van! Zoals hij dat ook had over het verdwenen maar door hem zo geliefde automerk Panhard. Of over de historie van Europa rond de Eerste Werteldoorlog. Hij was zelf op veel plekken geweest, waar die strijd heftig was uitgevochten.

Panhard Dyna - front Hij was verder wars van negativiteit. Geroddel was aan hem niet besteed. Bekeek de dingen en mensen om hem heen met een positieve en vooral optimistische blik. Ook toen het hem minder goed ging. ‘Het zou allemaal vast helemaal goed komen’. Immers, ‘die doctoren tegenwoordig kunnen wat hoor..’. En het hem van te voren uitgereikte handboek vol wetenswaardigheden over zijn kwaal las hij van voor tot achteren uit en hij kende alle in’s en out’s er van. Ging vol optimisme het ziekenhuis in voor de levensreddende operatie. Helaas, dat pakte alsnog fataal uit. Hij kwam er niet uit, complicaties en zo. Die rot ziekte met zijn gecompliceerde handlangers maakten een onverwacht einde aan het leven van een wijs en vriendelijk mens. Een goede vader, een lieve opa, een geweldige vriend. Als er een God bestaat had die even zijn dag niet of bewees hij of zij weer de ondoorgrondelijkheid van zijn/haar beslissingen.

Vlag 14-7-paradeEen goed mens zo laten sterven, het moest niet mogen. Opmerkelijk genoeg zal ik de 14e Juli, in Frankrijk een dag van viering en parades, niet meer echt kunnen beleven zonder aan Yde en zijn enthousiasme over dat nationalistisch  fenomeen te denken. Zijn voorkeur voor de mars van het Vreemdelingenlegioen, bebaarde lieden met bijlen op de schouders die van evt. vijanden ‘houtjes hakten als het er op aankwam’, was voor hem reden om schaterend van de lach tientallen keren te bekijken. ‘Die Fransen he?!’, het was een gevleugelde uitdrukking. Zijn geliefde Frankrijk, en alles wat er vandaan komt, hij kan er helaas niet meer van genieten. Net zo min als wij dat verdrietig genoeg, kunnen van hem. We gaan hem vandaag wegbrengen. In de polder waar hij al decennia lang woonde. Samen met heel veel familie en vrienden. En we luisteren naar zijn muziek, bedenken wat hij zou doen nu als het een ander betrof. Die besmuikte lach, die blik, maar ook dat respect. En dat laatste verdiende hij zelf als geen ander, om wie hij was! Wat zullen we hem missen….Dag Yde!