Dreiging in de nacht…Lancaster!

Dreiging in de nacht…Lancaster!

Een tijdje terug had medeblogster Liesbeth een verhaal over het Oorlogsmuseum in Overloon waar een expositie werd gehouden waarin een stel crashdelen van een Lancaster bommenwerper centraal stonden.

Die Lancaster-bommenwerper was in zijn tijd een geweldig ontwerp van Avro uit Engeland (v/h A.V.Roe naar de oprichter) dat een strategisch doel moest dienen tijdens W.O.2. De viermotorige machine was indrukwekkend, puik gebouwd en in staat om tot ver in Duitsland doelen aan te vallen en dan ook weer terug thuis te komen. De machine viel in de klasse van de eerder beschreven Boeing B-17 van de Amerikanen. Met vier Rolls Royce Merlin motoren was het een toestel met een andere filosofie wellicht, het resultaat was hetzelfde.

Vernietiging van Duitse doelen. Als basis voor dit geweldige ontwerp nam Avro de totaal mislukte tweemotorige Manchester bommenwerper die twee Vulture-motoren had met een hoge mate van onbetrouwbaarheid. De Lancaster bleek precies het tegenovergestelde. De nieuwe machine was zwaar bewapend, kon een paar ton bommen meetorsen, vloog rond de 400km/u snel en opereerde vooral in de nachtelijke uren. Dat gaf de formaties een veel betere bescherming dan die Amerikaanse vliegende forten die overdag opereerden. De Britten hadden al snel heel nieuwe technieken ontwikkeld die de Lancasters zeer effectief lieten doen wat ze moesten. Men gebruikte zgn. padvinders, De Havilland Mosquito’s, die vooraf doelen met fakkels aanduidden waarop de doelen konden worden geidentificeerd, en ook zelf ontwikkelde bommenrichtapparatuur voor een nog wat betere nauwkeurigheid.

Overigens waren de Duitse flak en de door de Luftwaffe gebruikte nachtjagers in die jaren van de oorlog nog aardig in staat om aan ook die Britse formaties grote schade toe te brengen. Soms verloren de Britten in een enkele nacht ook 20-25% van hun vliegtuigen en bemanningen. Maar de commandant van de vele squadrons van Bomber Command, Harris, gaf niet toe en bleef elke nacht nieuwe formaties sturen. Totale vernietiging van steden als Hamburg, Bremen, Berlijn, en later ook Dresden was het gevolg. Anders dan de Amerikanen bombardeerden de Britten uit vergelding, want de Duitsers bleven ook van hun kant maar aan de gangen met vernietiging van Britse steden, ook al deed men dat op een wat andere schaal dan de Britse bommenwerpers.

Die Lancaster bleek een geweldig wapensysteem. Doorontwikkelingen waren de Lincoln maritieme verkenner en bommenwerper, de Lancastrian verkeerskist van na de oorlog en de York passagiersmachine die de techniek van de Lancaster combineerde met een nieuwe romp. Een befaamde Lancaster was de machine die met een enkele zware en stuiterende bom aanvallen deed op de Roerdal-stuwdammen om zo een deel van het gelijknamige Duitse gebied onder water te zetten. De aanval lukte, het gevolg bleek relatief weinig schade aan te richten. Na de oorlog verdwenen de meeste Lancasters richting smeltovens en slopers. Een enkel exemplaar bleef bewaard. De nodige verhalen werden opgetekend. Ook van kisten die boven ons land uit de lucht waren geschoten.

Ik heb ooit zelf nog eens het verhaal verteld van de overlevenden uit de ‘Fema Dora’ een Lancaster die op het Lakereiland in de Kaag noodlandden, hun Lancester achter lieten en na verraad door ‘foute Nederlanders’ meteen krijgsgevangen werden gemaakt. Hoe dan ook, er vliegt in Engeland een enkele Lancaster bij de befaamde Battle-of-Britain-Flight. Dat toestel is ook een paar maal in Nederland geweest en ik heb het daarbij diverse malen op de foto gezet. Een indrukwekkend toestel uit een afschuwelijke periode in de geschiedenis, maar nodig gemaakt doordat totalitaire regimes met maling aan democratische waarden, dood en verderf zaaiden in voorheen vrije landen. Juist ook die Lancaster hielp een van die regimes op de knieen te krijgen. Alleen daarom al moeten we die kisten en hun dappere bemanningen koesteren. (beelden: Yellowbird archief)

Geschiedschrijving

Berlijn - blik op het oosten - 161188 - AMV31 Scan10062Terwijl mij bijna dagelijks wel duidelijk wordt dat voor de huidige generaties jongeren geschiedenis niet een vak is dat op school met veel plezier wordt gegeven of ontvangen, lijkt mij nog steeds dat je slechts van de geschiedenis lessen kunt leren waar je in de toekomst iets mee kunt. Wil je bijvoorbeeld een bepaalde doctrine buiten de deur houden moet je eerst eens goed kijken naar de schade die vroegere doctrines hebben aangericht. Wil je snappen waarom de grote wereldspelers met elkaar omgaan zoals ze doen, moet je toch echt iets weten over wat er in het verleden met of tussen hen heeft gespeeld. Wantrouwen en afkeer komen ergens vandaan. Moet die geschiedenis een saai vak zijn of blijven zoals ik wel eens hoor? Nee natuurlijk want als je eens goed in de rondte kijkt en luistert blijkt die zelfde geschiedenis aardig aan verandering onderhevig. Men ontdekt telkens weer nieuwe zaken die er al dan niet toe doen en soms wordt de geschiedenis zodanig ingekleurd dat het weer past bij een maatschappij waarin bepaalde groepen menen dat hen onrecht wordt aangedaan. Dat is wonderlijk, want aan feiten kan je moeilijk iets veranderen. Aan de beleving ervan wel. Zo is er bijvoorbeeld over het bombardement van Dresden in de nadagen van de Tweede W.O. toch een andere kijk gekomen op alle toenmalige feiten en beslissingen.

HPIM1951_editedMet voortschrijdend inzicht zien we dat bombardement toch als een oorlogsmisdaad, ook al werd die dan uitgevoerd door de ons meer dan bevriende geallieerde Britse en Amerikaanse luchtmachten. Toen men in de tijden van de DDR over dit bombardement ook al sprak van een misdrijf tegen de menselijkheid (het bombardement diende geen enkel ander doel dan het zo veel mogelijk doden van Duitse inwoners) , in onze streken wilden we daar toen niets van horen. Is veranderd! De invasie van de Duitse legers in Mei 1940 waren voor ons leger een stevige dobber, maar men vocht met de moed der wanhoop door tot de capitulatie op 15 mei 1940. Toen waren o.a. het westen van Nederland en Zeeland nog stevig in handen van de Nederlandse defensie. Slechts het terreurbombardement op Rotterdam bleek een factor van belang om de Nederlanders tot opgave te dwingen. Zo was het verhaal altijd en zo hoort het ook te blijven. Opmerkelijk dat men omwille van het politiek correcte op enig moment besloot om een rol in de verdediging van ons land toe te bedelen aan twee of drie Marokkaanse soldaten die in Zeeuws-Vlaanderen meevochten met de Fransen die ons zouden komen helpen verdedigen. Manipulatie van de geschiedenis dus. Net zoals er lieden zijn die menen dat we de jodenvervolging wel iets kunnen afzwakken. ‘Het viel wel mee in bezet Nederland’. Dat is in veel opzichten toch best wel een heftige gedachte. Zeker als je weet dat de Duitse bezetters die nu nog leven of tot voor kort leefden, aangaven dat ze graag in Nederland dienden.

10 mei 1940 - Heinkel He111Hier was het rustig, geen echte last van het verzet en weinig gedoe met de ambtenarij. Die deed zijn werk en deelde mensen simpel in naar afkomst en geloof. Piece of cake voor die  Duitsers om de Joodse Nederlanders er zo uit te pikken. En dat verzet was dus machteloos. En dan wil ik niets afdoen aan hen die wel met gevaar voor eigen leven taken uitvoerden die anderen lieten liggen.  Geschiedenis is dus een levend vak en het is maar goed dat we nu niet weten hoe we over vijftig jaar zullen aankijken in ons land tegen een regering als de huidige die op veel fronten blundert omdat het vasthoudt aan een socio-liberale koers om de economie op poten te krijgen ten laste van alle burgers. Tegen die tijd komt er vast wel een correctie op het beeld dat we er nu van hebben of krijgen. En dan zien we Poetin als een groot Russisch staatsman en de barbaren van IS als een stel kwajongens die toen nog een geloof aan de man of vrouw wilden brengen dat in 2064 allang niet meer bestaat of bij wet verboden. Het kan verkeren, en de geschiedenis kan ons op dat punt veel leren…