Grote Klasse(n)!

Natuurlijk blijf ik wat ambivalent aankijken tegen het strenge katholieke onderwijs van vroeger. Maar een ding is zeker, grote klassen of niet, het onderwijs dat werd gegeven stond als een huis. Niet alleen wisten we hoe de Nederlandse taal in elkaar stak, we leerden goed rekenen, kregen inzicht in de geschiedenis van ons land, leerden cultuur (h)erkennen, er werd gedaan aan gymnastiek en zwemmen en men wist je ook nog bij te brengen dat de tien geboden er niet waren voor de lol van de kerk maar vooral om je als beter medemens de maatschappij ingestuurd te krijgen. En voor de goede orde, de klassen en scholen puilden ook toen uit. Niet in de laatste plaats omdat de geboortegolf van na de oorlog heel wat (katholieke) gezinnen flink wat nageslacht bezorgde. Maar de inzet van al die leerkrachten van toen, veelal van de degelijke soort met harde handen en een gevoel voor discipline dat er niet om loog. Wie niet wilde horen moest maar voelen. Ik heb er na een incident in de eerste klas waarna mijn stevig gebouwde stiefvader even verhaal ging halen toen ik door zo’n katholieke broeder en paar stevige rode wangen was bezorgd nooit meer last van gehad.

Wel een nadeel van dat onderwijs. Maar toch! Ook de inzet op zelfontplooiing die je werd bijgebracht. Wie verder wilde komen moest vooral hard werken (in het aanschijns des…) en flink leren. Ik kon er zelf goed mee omgaan. Nu kijk ik weleens mee naar al die discussies en protesten van de moderne leerkrachten die meer, meer, meer willen voor minder, minder, minder. Tuurlijk, de problemen zijn vast groot. Bureaucratie, regels, maar zeker ook een vrij pluriform aanbod van leerlingen, waarvan een deel de Nederlandse taal niet machtig is. Dus stress. Maar zou die stress vroeger ook niet hebben gegolden? Wij moesten ook op zaterdagochtend nog gewoon naar school. En je moest elke woensdag (en zondag) vroeg naar de kerk. Altijd waren er leerkrachten bij. En die hielden bij of je er was en hoe jij je gedroeg. Kerkbezoek als rapportcijfer. Maar voor die aanbieders toch ook extra werkuren. En ik denk niet dat ze er dik voor betaald werden. Immers, roeping en zo meer.

Navraag bij vrouwlief die hetzelfde meemaakte bij een nonnenschool deed me constateren dat die lui in die jaren toch heel bevlogen moeten zijn geweest. Een paar jaar na mijn stopzetten van de katholieke opleiding was het eigenlijk ook wat afgelopen in onze streken. Het moest anders volgens de Mammoetwet van de scholing en daarmee daalde het kwaliteitsniveau bij het onderwijs om zo de nivellering mogelijk te maken. De sterken moesten minder presteren om zo de zwakkeren mee te kunnen trekken. En tucht of orde ging in de ban. Jan en Piet of Klaartje kwamen voor de klas, U werd vervangen door Jij. Het lijkt ouderwets van me, maar dat is het zeker niet. Eerder realistisch. Onderwijs moet jonge mensen klaar zien te stomen voor een maatschappij die steeds meer van ze vraagt. Weet hoe de taal werkt, dat 1 en 1 gewoon 2 is, en dat Groningen niet naast Maastricht ligt. En dat de Nederlandse geschiedenis niet werd bepaald door slavendrijvers maar door mensen die geloofden in ondernemerschap en ontdekkingsreizen. Handel en wandel en niet zo geindoctrineerd bezig zijn met het milieu. Leer in plaats daarvan nu eens dat wat van een ander is niet mag worden afgenomen als dat jou zo maar bevalt. Opdat we geen stroom links-radicale of allen maar respectvragende rakkers  een plek bezorgen in een proletariaat van de groene gemeente. Pluriforme samenleving? Dan ook een tegengeluid verzorgen. Eenzijdigheid leidt maar tot revolutie. De kerken kunnen je daar alles over vertellen. Maar die hebben de kennis dan ook nog in huis en leerden daarvan. En intussen doen we ons best om het onderwijssysteem anno 2020 overeind te houden in de Corona-ellende. Wat op zich weer bijzondere zaken zal opleveren. Ook betere scholing? Ik betwijfel het! Maar wie het beter denkt te weten mag zich melden.  (Beelden: Yellowbird archief)

Refoproces

WP_20141002_018Daar zat ik dan, toegelaten bij een bijeenkomst van de Commissie van Beroep in zaken die het bijzonder onderwijs betreffen en die te maken hadden met de onlangs ook door mij beschreven handelwijze van een scholengemeenschap in de Bible Belt die meenden dat zelfs de kleinste afwijking van de leer moest leiden tot ontslag. Nu is daar, ook daarover heb ik al eens geschreven, op zichzelf al veel op af te dingen. Zonder iets af te willen doen aan de opvoedkundige kwaliteiten van twee van de drie betrokken leerkrachten, die ‘ene’ is mij meer dan dierbaar. Als je al iets zou hebben met het christelijk geloof en de uitingsvormen die daarmee van doen hebben, dit is een waar christenmens. In veel opzichten ook voldoende werelds, barmhartig, altijd op eigen wijze bezig met de enige waarheid, maar vooral ook een buitengewoon goede leerkracht die heel wat extra uurtjes inzette om zijn (vaak lastige) leerlingen te helpen aan werk of stage. Het mocht niet baten, verandering van denken leidt in die wat starre refo-hoek tot onbarmhartig denken en optreden; dus ontslag! Het verweer van de leerkrachten werd met een zeker dedain van de tafel geveegd, praten hielp niet, wie niet wilde weten moest maar voelen.  Nu is daar wellicht nog wel begrip voor op te brengen, maar dan moet je dat wel even vastleggen in reglementen of een handleiding. Dat verzuimde de schoolleiding door de jaren heen en dat maakt hun zaak niet sterk.

WP_20150715_056Tijdens de sessie voor die commissie van beroep bleek de voorzitter een wijs mens. Hij voorzag ellende als alle aanwezige belangstellenden geen toegang zouden krijgen tot de zaal waar deze oefening werd gehouden. Het werd een openbare zitting. Dat was goed, want de mensen die achter mijn ‘lijdend voorwerp’ stonden wilden hem oprecht steunen. Actief of passief. Soms helpt een gebed, maar vaak is een persoonlijke aanwezigheid belangrijker. Ik zal u niet vermoeien met alle details. Duidelijk was dat de schoolleiding (de voltallige directie en Raad van Bestuur was aangetreden) het weliswaar ‘vervelend vond voor betrokkenen’, maar regels zijn regels en dan moet je de consequenties daarvan maar voelen. Advocaat van de leerkrachten en betrokkenen zelf maakten van veel van die argumenten gehakt. Er was in het verleden gedoogd, er waren afspraken gemaakt, er was gezwegen, kortom men had het door de vingers gezien maar was ineens overgegaan tot onaangekondigde acties. Met dit vergaande resultaat tot gevolg. Uren gingen de verwijten en argumenten over tafel. Keurig netjes qua taalgebruik en soms werden er door de juristen gaten geschoten in de argumenten van de tegenpartij.

WP_20150706_057Duidelijk werd al snel dat de commissieleden wel inzagen dat de school in het verleden erg ruimhartig was omgesprongen met haar eigen regels, dat de strengheid van de laatste 1,5 jaar misschien in het licht van overheidscontrole op bijzonder onderwijs nog wel begrijpelijk was, maar dat de opgelegde sanctie in dit geval wel erg zwaar was. En na enig beraad besloot men dat partijen maar weer eens met elkaar aan tafel moesten om te zien de zaken terug te brengen naar de oude situatie. En dat was een meer dan bevredigende uitspraak. Al kwam die beter over bij de mensen die bezwaar hadden gemaakt tegen hun ontslag dan bij hen die eigenlijk vonden dat ze in hun refo-wijsheid gewoon mensen mochten ontslaan die ze niet aanstonden. In de toekomst zullen we zien waar dit toe leidt. Maar als er ergens een god naar dit tafereel heeft gekeken of wellicht de regie heeft gegrepen zal die zeker hebben geglimlacht. Deze keer wonnen de Farizeers niet van de mensen die voor het beleden geloof staan, en dat was best tevredenstellend. Zelfs voor een mens als ik die van huis uit mee kreeg dat al die lui per definitie in aanmerking komen voor de term ‘afvalligen’. Maar dat is nu niet relevant natuurlijk. Ook voor die God van ons allen niet…..Die maakt geen onderscheid, mits er in hem wordt gelooft.