Aandeelhoudersgelijk….

In veel media of discussies zie ik vaak dat men altijd weer kritiek heeft op managers die al dan niet teveel geld verdienen in de ogen van de afgunstige lieden die deze kritiek leveren. En ook ik behoor daarbij, want ik vind iemand die 2000 Euro per uur verdient door alleen maar aangesteld manager te zijn best een dure kracht. Wonderlijk is dat deze lieden zich veelal hullen in weelde, de dikste auto’s rijden en in de mooiste huizen wonen. Nou ja, dat is toch de eerste indruk. Maar achter de schermen van veel bedrijven trekken vaak aandeelhouders of eigenaren van een bedrijf veel meer aan de financiele touwtjes dan wij als neutrale waarnemers wel eens kunnen vermoeden. Ik heb regelmatig met die lieden te maken gehad. Terwijl de ‘bovenlaag’ van managers en directeuren de uiterlijke vertegenwoordigers waren van een onderneming, bleek dat achter de schermen de poppenspelers zaten die met een vingerknip in staat waren om het lot van die ‘hoge jongens’ te beslissen. Zelf meegemaakt ook. Verzet je tegen die aandeelhouders en je kunt na enige tijd gaan.

Wat dat betreft weet ik mij in goed gezelschap van heel wat lieden die net als ik dachten dat verantwoording ook ‘macht’ in hield. Dat laatste is best verslavend. Tot je niet meer nodig bent en mag gaan. De gemiddelde manager houdt het een jaar of vijf tot acht vol. Dan zijn ze over de bewaardatum heen en is het tijd voor iets nieuws. Het waarom zit besloten in rendement. Verlies wordt niet geaccepteerd. Erger nog, het kan zijn dat de aandeelhouders menen dat de competentie van hun managers niet groot genoeg is en dat zij zelf moeten ingrijpen. Wat er dan gebeurt zie je o.a. bij Blokker. Daar tracht de familie haar aandelen nog enige waarde te laten behouden en desnoods de boel dan maar te verkopen. Weelde is ook verslavend. Zag je bij veel Nederlandse ondernemingen, maar ook buiten onze grenzen vindt dit plaats. Zo las ik onlangs dat de familie Piech/Porsche (de grote jongens achter VW/Porsche) ontevreden waren met de resultaten bij het Britse Bentley.

Dat merk is al een jaar of 20 in handen van de Duits/Oostenrijkse eigenaren en maakt niet echt veel winst. Integendeel, men maakt er zelfs verlies en dat was niet de bedoeling. En dus krijgt het management nog een enkele kans. Winst maken of anders….vertrekken! En zo deed men dit bij de andere merken uit de VW-Groep ook. Verlies maken geen optie. Daarnaast was gezichtsverlies dat ook niet. De zogeheten ‘sjoemelsoftware-affaire’ in de VS en daarbuiten kostte het totale management van VW de job. Als rijpe appelen werd er aan de merkboom geschud en opgeruimd, tot de allerhoogste en schier onaantastbare president-directeur van de VW-Holding. Weg ermee, frisse wind. Want dat soort verliezen die het gevolg waren van die (overigens dom opgeloste) affaire was voor de aandeelhouders waaronder de bijna dictatoriaal opererende Piech geen optie. In mijn vervolgverhaal over het merk met de Vliegende Pijl komen we die naam nog wel eens tegen. Want hij bemoeide zich ook met het door VW in 1991 overgenomen Skoda. En hoe! En in discussie gaan had geen zin. Dat wist ik wel uit mijn toenmalige zakelijke verleden. In de jaren dat ik later zelf actief werd als (mini)ondernemer liet ik me door niemand meer de les lezen. Ik was immers zelfstandig. Richtte me naar mijn klanten, maar liet me verder niets vertellen. zeker niet door salongeleerden! En dat beviel best goed. Zelfs toen ik me zelf op non-actief kon zetten om eindelijk eens van mijn pensioen te genieten. Bentley voor de deur, huis aan de Cote d’Azur en hup…..genieten. Nou ja, dat laatste neemt u vast met een korrel zout. Of bent u bij toeval aandeelhouder van mijn blog? In dat geval geef ik toe iets te overdrijven….(foto’s: Yellowbird archief/internet)

Leven met de Vliegende Pijl – 30 – RAIvolutie en afscheid dealerschap!

Intussen haalde importeur De Binckhorst in die laatste jaren van dat decennium iemand in huis die een grote rol zou gaan spelen in mijn verdere carrière. Jaap van Rij! Man van vele merken op zijn CV, kende het dealerwerk, maar had ook de nodige ervaring binnen Pon opgedaan. Fysiek stevig van bouw, vlot in de omgang, netjes, maar geen man met wie je als dealer graag in discussie ging. Het tweemanschap Iserief en Van Rij bleek een gouden greep voor de organisatie. Zeker toen men het bij de leiding van Motokov/Skoda voor elkaar wist te boksen om de Europese introductie van de Favorit in Amsterdam te doen tijdens de Personenauto-RAI van februari 1989. Dat gaf ons als dealers een extra stimulans. En dus zorgden we tegen die tijd voor een showroom waarin niet alleen een Favorit stond uitgestald maar ook een keurige demo met fraaie lichtmetalen velgen voor de deur. Proefrijders die men doorstuurde vanaf de RAI konden zo prima terecht. De introductie was een groot succes, de aandacht van pers en publiek was enorm en de auto werd geweldig ontvangen. Maar, er zaten ook wel wat negatieve kantjes aan die nieuwe Skoda.

Zo was de prijs t.o.v. de oudere modellen best behoorlijk gestegen. Skoda had flink moeten investeren om die nieuwe wagen te kunnen ontwikkelen en vroeg er ook naar onze mening domweg een te hoge prijs voor terug. Daarbij had men door die al eens genoemde situatie op de communistische thuismarkt ook wat ingebakken problemen meegeleverd. Zo konden de portierruiten niet helemaal naar beneden. Heel vreemd. De afwerking had ook wel wat beter gekund, want al snel bleek bij de demowagen dat o.a. de ontgrendeling van de deuren het een na de ander begaf. Een euvel dat vrijwel alle Favorits van die eerste serie vertoonden. Maar bij ons begaf ook de bediening van de kachel het na drie keer heen en weer schuiven, vervelend, omdat er (nog)geen onderdelen voor in huis waren bij de importeur. Omdat ik zelf nogal graag wilde bewijzen dat die Favorit een fijne en goed te verkopen auto was reed ik er vanaf de introductie dus zelf zoveel als kon in en dat werden in die eerste dagen heel wat zeer warme ritjes. Maar rijden deed die Favorit verder uitstekend! Weinig op aan te merken verder.

Toen ik van mijn toenmalige holdingchef een doppendoos cadeau kreeg, hij vond met zijn kenmerkende cynisme over a-technische mensen, dat ik ‘maar eens moest leren sleutelen‘, en die doos benutte om rammeltjes aan de demo-Favorit te verhelpen bleek dat heel wat onderdelen van die eerste wagens gewoon niet goed genoeg vast zaten. Het kostte me als amateur-sleutelaar een uurtje dat alsnog voor elkaar te krijgen. Daarna rammelde de wagen absoluut niet meer. Het werd vanaf dat moment een vaste post op onze nulbeurtenlijst bij elke aflevering van een nieuwe Favorit. En dat bleek een goede greep. Opmerkelijk was ook dat de Favorit in een zeer beperkt kleurengamma leverbaar werd. Anders dan wij op de prototypen gezien hadden die o.a. goud metallic gespoten waren geweest. Wit, donkerrood, beige, vaalgroen of vaalblauw. Daarmee was het wel klaar. Het weerhield veel kopers niet om er een aan te schaffen. Het merendeel daarvan kwam echter uit een ouder model Skoda en al snel stond ons terrein helemaal vol geparkeerd met die relatief jonge wagens die niet alleen een lange statijd kenden maar ook vrijwel geen belangstelling van nieuwe kopers veroorzaakten. Ons probleem op financieel gebied werd er niet kleiner door.

Daarbij besloot de importeur om ons als duo-merkdealer onder druk te zetten en stelde weer een nieuwe collega-dealer aan in Amsterdam-Noord. Als Amsterdamse dealer waren we nu voorzien van heel wat concullega’s. Dit besluit was koren op de molen van de interne lobby bij ons bedrijf om ons los te maken van Skoda en vol te gaan voor Daihatsu. Daar had men net de nieuwe Applause geïntroduceerd en er kwamen wat nieuwe kleintjes aan. De druk vanuit die importeur werd ook weer opgevoerd en men wilde snel doorbraken forceren zodat ons bedrijf in zijn geheel het rood van Daihatsu zou kiezen als lijfkleur en het door een van hun stafleden aangeboden peperdure computersysteem zouden introduceren om alles bij ons dealerbedrijf organisatorisch op te lijnen. Ik was degene in ons MT die dat niet accepteerde. De discussies hierover waren soms zeer heftig. Zo heftig dat ik als (intussen) vestigingsdirecteur in een rechtstreekse strijd verwikkeld raakte met de aandeelhouders.

Die hadden om allerlei redenen, waaronder de druk vanuit Daihatsu om die Skoda-vent weg te werken, aanleiding om op enig moment te besluiten dat het beter zou zijn dan maar geforceerd uit elkaar te gaan. Het kwam na dertien jaar keihard werken voor dit bedrijf en merk(en) als een stevige schok voor me. Maar het was ook niet mogelijk gebleken om een compromis te vinden voor de merkenstrijd die mede aanleiding was voor het conflict. Toch zou het nog tot medio 1992 duren voor men bij het betreffende dealerbedrijf Skoda echt uit de showroom liet verdwijnen. Maar dat lag nog in de toenmalige toekomst verscholen. Importeur De Binckhorst nodigde me de volgende dag na die definitieve breuk met de aandeelhouders al uit voor een gesprek. De leiding van het importbedrijf begreep mijn intussen hopeloze positie, de reden van de breuk en zegde steun toe. Iemand met zo’n Skoda-hart en verleden moest voor de organisatie behouden blijven. Maar daar zou nog even wat tijd voor nodig zijn. En in die tussenliggende periode vond ik relatief snel een op het eerste gezicht aardige managementjob op Schiphol. Na 13 jaar terug in het oude metier dat ik ook voor mijn dealerperiode had doorlopen. Met als eerste vervoer de Skoda Favorit demowagen die ik mee had gekregen als onderdeel van een regeling met de vroegere aandeelhoudersfamilie. Het zou maar kort mijn enige link zijn met het Tsjechische merk. Wordt vervolgd – (Beelden: Yellowbird archief/Skoda)

Appel en een ei politiek

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Begin deze eeuw luisterde ik nog eens naar de toenmalige topman van KLM tijdens een persconferentie over de jaarcijfers in het jaar daarvoor. KLM stond er in die jaren goed voor, men maakte winst en de financiele reserves waren stevig. Slechts een paar jaar later werd KLM overgenomen door Air France. Voor een appel en een ei verkocht. En dat was geen goed nieuws voor ons land. Immers, die Fransen deden het voorkomen alsof we er ‘samen’ beter van zouden worden, maar zoals verwacht kregen de Fransen al snel de touwtjes in handen en begon de ontmanteling van haar grootste concurrent. Martinair moest als eerste stoppen. Op een enkel vliegtuig na is de vloot verkocht en zijn veel mensen ontslagen. Parijs wilde ook de zo geroemde spaarreserves graag in handen krijgen toen bleek dat men daar in Parijs de verliezen maar niet onder controle kreeg. Franse vakbonden zitten bijvoorbeeld iets anders in elkaar dan de onze en zijn bereid een bedrijf te kraken als ze hun zin niet krijgen. De gevolgen zijn dat aan beide kanten van de fusie-onderneming flink moest worden bespaard. Zoveel zelfs dat veel mensen hun baan verloren. Hun zekerheid ook. Bij KLM traditioneel een groot goed.

DC3 PH ASR KLM 1555523_10151880888950773_637604716_nMaar ja, niets meer te vertellen in eigen huis. De belangen in andere dochterbedrijven werden aangetast of verkocht. Een paar dochterbedrijven als VLM kochten zichzelf vrij, anderen gingen failliet of werden opgedoekt. Air France-KLM zoals het bedrijf nu al enige tijd heet probeert nu ook om het succesvolle Transavia los te weken van KLM en dan in Franse handen te laten verder gaan. Ongekend wat er allemaal plaatsvindt, maar ja, het is ook gedaan met instemming van de Nederlandse regering, die indertijd op zijn zachtst gesteld heeft zitten slapen. Die overname had met veel meer garanties gepaard hebben moeten gaan, maar ja, dat zat er niet in. De VVD vond indertijd vrijheid van ondernemen heel belangrijk en de aandelen KLM die de Staat in handen had brachten goed geld op. Controles liet men achterwege. Net als eerder al bij Fokker en de schade die dat opleverde dreunt nu nog na in de technologiesector van ons land en het technisch onderwijs. Regeringen zijn vaak niet goed in staat om de bedrijfsvoering van ondernemingen goed in te schatten en van marketing heeft men uberhaupt geen kaas gegeten. Dan krijg je dit resultaat.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Onlangs verscheen een artikel in een toonaangevend magazine waarin werd gekeken wat er zou gebeuren als de Fransen KLM echt zouden uitknijpen als een citroen. De gevolgen voor inkrimping vloot en netwerk op alleen al de luchthaven Schiphol zouden catastrofaal zijn en opnieuw duizenden banen kosten. Ervaringscijfers uit Zurich (waar Swissair ooit failliet ging) en Brussel (Sabena) laten zien dat alleen al de luchtreiziger de vele miljoen die het staken van een airline als KLM, alsnog moet opbrengen via veel hogere ticketprijzen. Los van de effecten op de rol van een groot vliegveld als Schiphol in de samenleving. Gesproken wordt over verliezen aan inkomen van 650 miljoen tot 1 miljard per jaar. Dat wordt niet even opgebracht door alternatieven. Kortom, er is voor onze Haagse slaapkoppen werk aan de winkel. Aandelen veilig stellen, KLM weer los weken bij die Fransen en het Nederlandse ondernemerschap veilig stellen. Want we praten nu over 250.000 banen. Dat is tien keer zoveel als er na het faillissement van Fokker (met dank aan D66 Minister Wijers) verloren zijn gegaan. En voor de goede orde, KLM is de oudste luchtvaartmaatschappij ter wereld. Is ook iets waard toch?

Refoproces

WP_20141002_018Daar zat ik dan, toegelaten bij een bijeenkomst van de Commissie van Beroep in zaken die het bijzonder onderwijs betreffen en die te maken hadden met de onlangs ook door mij beschreven handelwijze van een scholengemeenschap in de Bible Belt die meenden dat zelfs de kleinste afwijking van de leer moest leiden tot ontslag. Nu is daar, ook daarover heb ik al eens geschreven, op zichzelf al veel op af te dingen. Zonder iets af te willen doen aan de opvoedkundige kwaliteiten van twee van de drie betrokken leerkrachten, die ‘ene’ is mij meer dan dierbaar. Als je al iets zou hebben met het christelijk geloof en de uitingsvormen die daarmee van doen hebben, dit is een waar christenmens. In veel opzichten ook voldoende werelds, barmhartig, altijd op eigen wijze bezig met de enige waarheid, maar vooral ook een buitengewoon goede leerkracht die heel wat extra uurtjes inzette om zijn (vaak lastige) leerlingen te helpen aan werk of stage. Het mocht niet baten, verandering van denken leidt in die wat starre refo-hoek tot onbarmhartig denken en optreden; dus ontslag! Het verweer van de leerkrachten werd met een zeker dedain van de tafel geveegd, praten hielp niet, wie niet wilde weten moest maar voelen.  Nu is daar wellicht nog wel begrip voor op te brengen, maar dan moet je dat wel even vastleggen in reglementen of een handleiding. Dat verzuimde de schoolleiding door de jaren heen en dat maakt hun zaak niet sterk.

WP_20150715_056Tijdens de sessie voor die commissie van beroep bleek de voorzitter een wijs mens. Hij voorzag ellende als alle aanwezige belangstellenden geen toegang zouden krijgen tot de zaal waar deze oefening werd gehouden. Het werd een openbare zitting. Dat was goed, want de mensen die achter mijn ‘lijdend voorwerp’ stonden wilden hem oprecht steunen. Actief of passief. Soms helpt een gebed, maar vaak is een persoonlijke aanwezigheid belangrijker. Ik zal u niet vermoeien met alle details. Duidelijk was dat de schoolleiding (de voltallige directie en Raad van Bestuur was aangetreden) het weliswaar ‘vervelend vond voor betrokkenen’, maar regels zijn regels en dan moet je de consequenties daarvan maar voelen. Advocaat van de leerkrachten en betrokkenen zelf maakten van veel van die argumenten gehakt. Er was in het verleden gedoogd, er waren afspraken gemaakt, er was gezwegen, kortom men had het door de vingers gezien maar was ineens overgegaan tot onaangekondigde acties. Met dit vergaande resultaat tot gevolg. Uren gingen de verwijten en argumenten over tafel. Keurig netjes qua taalgebruik en soms werden er door de juristen gaten geschoten in de argumenten van de tegenpartij.

WP_20150706_057Duidelijk werd al snel dat de commissieleden wel inzagen dat de school in het verleden erg ruimhartig was omgesprongen met haar eigen regels, dat de strengheid van de laatste 1,5 jaar misschien in het licht van overheidscontrole op bijzonder onderwijs nog wel begrijpelijk was, maar dat de opgelegde sanctie in dit geval wel erg zwaar was. En na enig beraad besloot men dat partijen maar weer eens met elkaar aan tafel moesten om te zien de zaken terug te brengen naar de oude situatie. En dat was een meer dan bevredigende uitspraak. Al kwam die beter over bij de mensen die bezwaar hadden gemaakt tegen hun ontslag dan bij hen die eigenlijk vonden dat ze in hun refo-wijsheid gewoon mensen mochten ontslaan die ze niet aanstonden. In de toekomst zullen we zien waar dit toe leidt. Maar als er ergens een god naar dit tafereel heeft gekeken of wellicht de regie heeft gegrepen zal die zeker hebben geglimlacht. Deze keer wonnen de Farizeers niet van de mensen die voor het beleden geloof staan, en dat was best tevredenstellend. Zelfs voor een mens als ik die van huis uit mee kreeg dat al die lui per definitie in aanmerking komen voor de term ‘afvalligen’. Maar dat is nu niet relevant natuurlijk. Ook voor die God van ons allen niet…..Die maakt geen onderscheid, mits er in hem wordt gelooft.

Sturing van boven…

OLYMPUS DIGITAL CAMERATwee gesprekken over zaken die ik het liefst zou betitelen als interessant en constructief zorgen voor een blogverhaal dat ik hier met de lezer wil delen. Het eerste ging over hoe je omgaat met een flinke tegenslag als je gelooft dat er een hogere macht is de alles regelt en jou niet zal loslaten maar juist begeleiden op een nieuwe weg. Ik ben zelf van de ‘aanpakgeneratie’. Dus, knokken om te krijgen wat je nodig hebt voor een goed leven, je niet zomaar aan de kant laten zetten en altijd de discussie aan gaan met hen die menen de wijsheid in pacht te hebben maar daarbij nooit veel meer ervaring in de strijd weten te brengen dan wat ze zelf hebben meegemaakt of oppikten tijdens een cursus psychologie voor amateurs van de LOI. Meestal werden of worden die lui niet mijn beste vrienden. En ook niet mijn meest geliefde collega’s. Ik geloof nog in het ‘met de poten in de klei staan principe’ voor je echt weet hoe de wereld in elkaar steekt. Zal vast dom zijn, zeker vanuit de ogen van hen die alles met het handboek soldaat willen oplossen. Met de man over wie dat eerste onderwerp ging besprak ik zijn situatie zoals ik er naar kijk.

Is de paus in dienst van het geloof, of is het omgekeerde het geval...Arbeidsconflict, waarbij hij naar mening volkomen in zijn recht staat. Maar dat recht niet pakte, omdat hij zich wilde laten leiden door de wijsheid van zijn Schepper. Gelukkig had ik net daarvoor flink gewandeld en zat het vel wat strakker om de binnenkant van mijn lijf, anders was ik ter plekke ontploft. Knokken moet je in zo’n situatie, vechten, je gelijk halen, want dat heb je! De berusting aan de andere kant van de tafel was prachtig. Maar voor een mens als ik ben niet te snappen. Het tweede gesprek wat ik voerde had ook een geloof als uitgangspunt, maar wel een ander als dat wat het eerste gesprek zo stuurde. In de tweede situatie sprak ik met iemand die je tegenwoordig een nieuwkomer zou moeten of mogen noemen. Iemand met het geloof in die andere god. In zijn ogen ook  een heel goede. Hij legde uit dat je met tegenslagen in je leven moet omgaan als een leermoment. Je pikt er altijd iets positiefs uit op.

OLYMPUS DIGITAL CAMERAHij gaf als voorbeeld dat als wij Nederlanders een pechgeval met de auto meemaken we meestal eerst beginnen te vloeken, dan ongeduldig worden en maar weinig opsteken van zo’n moment. Hij zag die momenten als sturing. Er werd van je verwacht om je leven dan aan te passen aan de omstandigheden. En daar leerde je veel van. Wat wij toeval noemen was voor hem de aansturing van het hogere gezag. Twee geloven, twee min of meer dezelfde insteken. Immers, het hogere boven ons gesteld, was voor beide gesprekspartners belangrijker dan al die aardse zaken. Ik voelde me in dat gezelschap een echte atheïst. Immers, ik wil alles zelf regelen en heb niemand die even iets voor me overnam of neemt. Moet wel constateren dat ik het een prachtige gedachte vind hoor. Niks mis mee….en het verrijkte mijn denkwereld weer even. Relativeren is ook een vak…. Kortom, ook voor mij leermomenten. De dankbaarheid is richting beide mensen die ze uitten groot….