Bij toeval ontving ik onlangs een stel krantenknipsels uit 1991. Het hoofdonderwerp ging over een door mij nog steeds zeer geliefde actrice, maar die laat ik voor dit verhaal maar even met rust. Toen ik die bladzijden omsloeg zag ik ineens de advertenties uit die tijd. Het lijkt in mijn herinnering nog maar zo kort geleden. Ik zat zelf indertijd in een lastige fase van het beroepsmatige leven, ik heb er al eens uitgebreid over bericht. Maar in die tijd was de wereld om ons heen ook volledig anders. Deze advertenties (Speurders) vertellen het verhaal.
Allereerst bestond Marktplaats nog niet, het internet ook nauwelijks tot niet en moest je voor je handeltjes of serieuze business de grote kranten wel inschakelen. Daarnaast hadden wij hier toen nog de Gulden als betaalmiddel en dat doet je als Euro-gebruiker van nu toch wel de wenkbrauwen fronzen als je ziet wat de diverse aangeboden zaken en dingen toen zoal kostten. Denk maar eens aan die huren van woningen die nog gewoon ter verhuur werden aangeboden door een actieve Woningbouwvereniging. Ondenkbaar nu. Er is nu op dat gebied helemaal geen aanbod meer. Toen leurde men nog met die woningen. Ook andere zaken die je tegenkomt geven soms een aardig beeld van hoe we trachtten mensen te overtuigen van onze handel. Of die nu fysiek of spiritueel was. En dan heb ik niet eens de regionale bladen er bij gepakt uit die periode.
Die stonden vaak helemaal bol van de aanbiedingen door lokale of plaatselijk bekende bedrijven die hun spullen of service graag onder de aandacht brachten. Ik was er zelf indertijd een grootgebruiker van. Auto’s waren prima te verkopen via al die kleine of wat grotere advertenties. Tegenwoordig moet je die aanbiedingen vrijwel allemaal via ‘portals’ of het eerder genoemde Marktplaats brengen, anders kent niemand je meer of worden jouw unieke twee/vierwielers niet gevonden. 35 jaar terug was dat dus totaal anders. En het is ook niet voor niets dat van veel toenmalige krantentitels weinig meer over is. Een grote bron van inkomsten viel voor ze weg. De uitgevershuizen van toen vaak overgenomen door Belgische bedrijven die meteen ook maar de redactionele inhoud bepalen vanuit een bepaalde linksige signatuur. Het werd er niet beter door. Maar daar ging mijn verhaal niet over. Ik laat jullie even genieten van die leuke advertenties van toen. En geef je ook even mee dat na die begin jaren 90 de digitale revolutie op gang kwam en niets meer bleef hoe het ooit was. Alles is veranderd. Veel ten goede, maar sommige zaken hadden wat mij betreft best mogen blijven zoals toen. Was best overzichtelijk. En hield de kranten dikker en ook onderscheidender. (*Beelden: archief)
Wat was het leven soms simpel vroeger. Nou ja vroeger, een aantal jaren geleden. Steeg de rente was er economisch iets loos. Dat gold ook voor de grondstoffenprijzen. Doken investeerders in goud of zilver dan wist je dat er ergens een conflict kon uitbreken. Zo maakte ik ooit mee dat tijdens een receptie ter ere van het zilveren bedrijfsjubileum van mijn toenmalige chef, diverse hooggeplaatsten (..) spraken over de enorm gestegen olie- en textielprijzen op de wereldmarkten. Ze hadden zorg om dit ontwikkelingen. Immers, dat had effecten op de handel en wij zaten in een business waar die handel cruciaal was voor het voortbestaan. Het bleek een paar weken later te kloppen. De oorlog (ik weet niet eens meer welke) tussen Israël en de Arabische buren brak uit en die spanningen zorgden voor investeerders en aandelenhandelaren die nerveus werden van dat oorlogsgeweld. De olieprijs was heel lang een graadmeter voor onze economie. Hoge olieprijzen zorgen namelijk voor enorm hoge productprijzen omdat wij als consumenten maar nauwelijks snappen hoeveel invloed olie heeft op ons bestaan.
Immers, zonder olie geen chemie, en zonder chemie geen plastic, cosmetica, geen benzine, diesel of gas, geen kleding, geen…nou ja wat niet eigenlijk. Maar sinds een aantal jaren is die olieprijs buitengewoon laag. Van schaarste lijkt geen sprake, de oliepompen in de OPEC-landen en Rusland draaien op hoge toeren, de markt is verzadigd, daardoor geen prijsdruk omhoog maar omlaag. Voor de kust van Rotterdam en Scheveningen liggen tankers vol met dat spul te wachten op betere tijden. Want die oliebedrijven gokken soms op prijsverhogingen van enkele centen per vat olie om hun lading te laten lossen. Verdienen ze nog wat voor de aandeelhouders. Ook de rentevoet voor lenen of sparen bepaalde vroeger nog weleens onze welvaart. Maar banken kunnen nu bij de ECB voor o,o% geld lenen en zetten dat dan weg tegen minimale percentages in een van de crisis herstellende Eurozone. Het zorgt voor een flink stijgende economie die mensen aan het werk helpt en huizeneigenaren aan gunstige hypotheken.
Wie weet nog dat we ooit (1978) 12,9% betaalden voor onze leningen? En dat we voor spaargeld iets van 11% rente mochten verwachten en nog wat meer als we deposito’s vastlegden voor een bepaalde periode. Wat was dat allemaal simpel. En wat mopperden we allemaal op die rentes die we moesten betalen. Nu is dat mopperen verlegd naar de olieprijzen. Want ondanks die lage rentestanden betalen we aan de pompen nog steeds bespottelijk hoge literprijzen. Met dank aan de inhalige overheid die overal geld uithaalt om dat via een achterdeur weer terug te geven aan hen die het verdienen. Of om windmolens te subsidiëren die zonder dat geld helemaal niet zouden draaien. Kortom, het is allemaal ingewikkelder geworden. We kunnen niet meer zomaar wat aflezen uit prijsbewegingen. En dat is eigenlijk best link. Want zelfs een oorlog tussen de VS en Noord-Korea zien we daardoor niet aankomen. Lijkt me best een akelige gedachte….
Weet je wat ik niet snap aan de internationale politieke verhoudingen? We hebben in de afgelopen jaren heel wat vijandsbeelden gecreëerd, maar leven zakelijk vaak op zeer goede voet als je ziet welke technologie er links en rechts wordt geleverd. Kennelijk zijn we als het om Dollars of Euro’s gaat een heel stuk minder principieel dan in de uitingen voor de publieke of politieke bühne. We boycotten Rusland vanwege de heftige intimidatiepolitiek van het Kremlin, maar leveren wel hele autofabrieken aan die lui en laten de Russen vliegen in de allernieuwste passagiersvliegtuigen van Boeing of Airbus. Als er een land is dat in het verleden goed bleek in het kopiëren van Westerse technologie dan toch wel Rusland. Zo kwamen ze bijvoorbeeld in 1946 al uit met een grote strategische bommenwerper van ontwerper (..)Tupolev, de TU-4, die 1 op 1, tot de laatste schroef, gekopieerd was van de Amerikaanse B-29’s die per ongeluk waren geland op een Sovjet-vliegbasis na een aanval op Japan.
Dat die technologie ook nu weer wordt benut door de Russen bewijst het feit dat in hun oorlogshandelingen tegen de rebellen die Syrië willen bevrijden van IS of Assad, klonen van Amerikaanse kruisraketten werden ingezet. Hun legervoertuigen zijn ook min of meer gekopieerde Hummers. Ik zou er dus toch eens over nadenken als we weer een mooie commerciele order kunnen scoren in dat land. Dat geldt ook voor China. Wie in dat land als fabrikant aan de slag wil moet wettelijk voorgeschreven domweg samenwerken met Chinese partners. En men wil daar ook liever niets inkopen, maar zelf bouwen. Met alle voorspelbare gevolgen van dien. Ooit leverde het luchtvaartconcern McDonnell-Douglas een assemblagelijn voor haar verkeersvliegtuig uit de MD80/90 reeks aan de Chinezen. Die konden zo tegen lagere kosten Amerikaanse vliegtuigen bouwen. Intussen werd McDonnell-Douglas na een overname Boeing en gingen de Chinezen lopen met de Amerikaanse technologie. Resultaat; een eigen verkeersvliegtuig dat wel erg lijkt op die aloude McDonnell-Douglassen. Ook andere fabrikanten als Airbus lopen dat risico omdat de Chinezen niet schromen technologie te kapen.
Altijdmijnmening 