Jaja, de oude Meninggever is vandaag op Driekoningen voor de tigste keer jarig. Als altijd vieren we dat weer enigermate bescheiden. De tijden van weleer met veel vrienden, kennissen naast de familie op deze dag tegelijk in huis, zijn wat voorbij. Deels doordat veel vrienden voor altijd zijn verdwenen en kennissen achter de horizon zijn opgelost door allerlei oorzaken. Ook binnen de familie is het aantal deelnemers aan de polonaise flink uitgedund. Ouder worden is leuk, maar kent ook zo haar mindere kanten.
Indertijd, ik was nog een jong ventje en de welvaart nog niet zo vanzelfsprekend, was de verjaardag een datum waarop de leuke cadeau’s mochten worden verwacht. En mijn verlanglijstje kende de nodige interessante zaken. Dinky Toys, vliegtuigmodellen, boeken, soms een abonnement op een geliefd blad uit die tijd. Maar liever geen ‘praktische geschenken’ zoals kleding of zo.
Daar was de Sinterklaas of Kerst al voor. Nu snap ik wel dat uitgaande van de financiele situatie van toen de aankoop van een zo gretig verlangd Dinky Toy model best een aanslag was op het familiebudget. Zeker in de pre-autohandel-tijden van leasepa. Maar toch kwam er altijd wel iets los wat mij blij maakte. Vaak zijn die geschonken modellen nog in mijn collectie te zien. Geldt ook voor boeken of zo.
Als je echt iets krijgt wat je graag wilt hebben is dat een bijna euforische ervaring. En ik ben door de jaren heen weliswaar vaak verwend, ik kan ook de waarde van een echt uitgezocht cadeau nog altijd zeer herkennen en waarderen. Geldt ook voor het aangeboden lievelingseten. Indertijd was dat patat met iets van een kotelet of pakweg een knakworst van enige omvang. Het doorbrak die (in mijn ogen) ellendige gewoonte van mijn moeder om vooral veel bij ons als kinderen ongeliefde groenten op tafel te zetten. De verjaardag in meerdere opzichten een feestdag zo. En eigenlijk wil ik dat nog steeds een beetje zo zien verlopen. Gaat vaak ook snel voorbij. Vierden we het vroeger nog wel eens over diverse data verdeeld, immers, 40 man in huis bergen was of werd wat ingewikkeld, tegenwoordig doen we het op 1 dag als het even kan. En ben ik de volgende dag dus weer gewoon die meninggever die niet schroomt om zijn opinie neer te pennen…. Het cadeau is dat dat jullie lezen en reageren. Je kunt als oudere heer maar met weinig tevreden zijn…. dank dank dank…bij voorbaat…En wie wil zingen houd ik niet tegen… (Beelden: archief/collectie)
Kom er nu maar eens om. Kinderen die consequent buiten spelen. Ondenkbaar zo lijkt het wel eens. Was in mijn jonge jaren wel anders. Wij leefden min of meer op straat. Logisch want je zat een deel van de week opgesloten in een strenge katholieke school of een stringent regime thuis. Orde moest er zijn en ledigheid was het kenmerk van de duivel. Maar buiten was alles vrij en los en kon de fantasie haar werk doen. Zo waren wij als jongens van die Amsterdamse straat veel bezig met gezamenlijke spelletjes. Of het nu oorlogje, naspelen van de Olympische spelen, schieten met pijltjes of slagbal met rondjes betrof. Altijd buiten. Zowel na school tot het eten klaar stond, als daarna. TV speelde nog nauwelijks een rol. Wat we om ons heen zagen was voldoende inspiratiebron. Ik had het ‘geluk’ dat in die straat een aantal grote autobedrijven te vinden was. Kon toen nog in dat deel van de stad, waar het ook nog wemelde van de mkb-ers. Die lui reden met trucks en bestelauto’s door onze straat heen en weer en dat gaf een aparte impuls aan een spel waar we als 11-13-jarigen best gek op waren.
Het op de stoeptegels krijten van hele wegen en steden en daar dan met je miniatuurauto’s overheen rijden. Dinky Toys was in die jaren een bekende fabrikant van dat spul en als je geluk had kreeg je er wel eens een voor de verjaardag. En dan combineerden we samen die vloten voertuigen tot een nabootsing van het toen actuele verkeer. Ik weet nog goed dat ik bij elke Dinky-Toys truck die ik dan eens per jaar als cadeau ontving altijd weer te horen kreeg dat ik er niet mee naar buiten mocht. Logisch, want zo’n model kostte een rib uit het familielijf. Op mijn achtste een Brits busmodel van de BOAC. waarmee ik dan alsnog hele routes reed op straat. Op mijn 11e kreeg ik de zo lang begeerde Dinky Transporter met Bedford trekker. Daarmee kon je dan vier (Britse)personenwagens vervoeren. Zo’n Bedford kostte indertijd 11 gulden. Dus moest ik heel voorzichtig mee doen en ook lang als het even mocht…
Ook een grote Leyland Octopustruck met aanhanger werd zo mijn deel. Nou…ze deden al snel dienst op de straatstenen en liepen daardoor uiteraard links en rechts toch wat lakschade op. Jammer, maar helaas. Je speelde er zo voorzichtig mogelijk mee, maar die Leyland moest ook zand en stenen vervoeren…. Niet bevorderlijk, al bleef de basis-constructie gewoon onaangetast. Toen ik wat later in mijn leven overstapte naar de wereld van de luchtvaart en me vooral interesseerde voor alles wat vliegen kon kwamen de Dinky’s in een doos te staan en bleven daar tot er in de familie een opvolger gevonden was die er mee kon spelen.
Liefst niet buiten uiteraard want….. Twee generaties na mij vermaakten zich alsnog met de Britse voertuigen op schaal. Ergens in de jaren tachtig kwamen ze terug bij mij. En werden gerenoveerd. Mooi gemaaklt en toonbaar. Gek genoeg met nog steeds de originele bandjes. Dat was een wonder maar ook een teken voor hoe sterk die miniatuurwagens van toen werden gemaakt. Al weer decennia lang staan ze te pronken in mijn bescheiden maar qua vloot wel wat gegroeide miniatuurmuseum. Met al die herinneringen van vroeger gekoppeld aan die fameuze naam Dinky Toys. Kom daar nu nog maar eens om. Het bedrijf zelf ging overigens eind jaren zeventig financieel onder water toen jongelui uit die generatie liever achter een spelcomputer zaten dan speelden met miniatuuur-auto’s. Was een teken aan de wand. Niet veel veranderd….Ik wel! (foto’s: Yellowbird collectie)
Altijdmijnmening 