Omgekeerd denken…

ants-pests-argentine1Onlangs, het was een beetje aardig weer en dan bewegen we ons nog wel eens wat tussen het groen in de tuin….., bleek dat een van de grote struiken (of was het nu een klein boompje) niet echt opfleurde door het lenteweer. Het ding bleef bruingeel van kleur, al kwamen er nog wel knopjes aan de takken die deden vermoeden dat de natuur zijn werk wilde doen maar niet echt daarin slaagde. Vrouwlief, uitgerust met een stel wel heel erg groene vingers, besloot het ding uit de bijbehorende pot te trekken en kwam tot de ontstellende ontdekking dat de kluit waarin die plant moest groeien was omgevormd tot een wereldstad van enige omvang. Maar dan op mierniveau. Gangen, straten, waterpartijtjes. Het krioelde ook van het volk daar in die kluit. Bruinzwarte kruipertjes druk doende om direct de schade te dichten aangericht door de brute verwijdering van hun stad uit die veilige omgeving. Onderin de pot dreven hele kluiten eitjes. Vermoedelijk het gevolg van een hartstochtelijke bevruchting van het vrouwvolk in deze kolonie. Wij bestreden de bevolking van het mierenstadje voor het gemak toch maar, verwijderden de eitjes en zetten de plant in een bak met bleekwater.

Ants marchingTot zover een eerste observatie van wat in onze tuin zoal speelde.. Wij mensen zijn als je er goed over nadenkt echter tamelijk arrogant. Wij gaan er altijd maar vanuit dat wij die wereldbol hebben geerfd van iets of iemand en dat alles wat daarop aanwezig is en leeft ons moet dienen. We dichten ons zelf grote intelligentie toe en knijpen een oogje dicht voor oorlog, haat, afgunst, armoede, terrorisme, geloofsgekte en zo meer. Immers wij mensen zijn superieur. Maar wat nu als dit niet zo is en wij eigenlijk ‘bezetters’ zijn van een planeet die in principe bedoeld was voor heel andere doeleinden. Dat die kleine mieren eigenlijk de echte bewoners zijn en dat die ondergronds of daar waar het lekker donker en vochtig is, hun eigen leven leiden. Dat er op zijn ‘miers’ wordt geconverseerd, dat ook daar songfestivals worden gehouden en er ook een echte Mierse economie bestaat. Laten we wel zijn, er is weinig kruid gewassen tegen die mieren want als je in de gemiddelde tuin gaat kijken zie je dat die beestjes eigenlijk heer en meester zijn in dat stukje ontspanningsgebied van ons mensen.

Ant figureOoit logeerden wij in Portugal. In een fraaie bungalow, het strand van de Algarve in de achtertuin. Elke dag werden we bezoocht door diverse kolonies mieren die in zwarte banen langs de muren liepen en o.a. aanvallen deden op alles wat eetbaar was in de keuken. Zoonlief was er de hele vakantie druk mee. Die stak die nesten in de brand, het hielp soms even, maar nooit lang. De mieren bleven komen. En niet alleen bij ons, ook bij de buren. Kortom, die bungalows stonden wellicht op de grond van die mieren en die kwamen hun rijkdommen even opeisen. Via de onze. Als je daar dieper over nadenkt wordt je toch iets bescheidener in die claims van het menselijk gelijk. Omdat die mieren naar verluid al een paar miljoen jaar oud zijn en ook de andere bewoners van deze aarde overleefden. De dinosauriers en alles wat daarna kwam. Toch eens over nadenken….het maakt een mens toch een soort profiteur….en mieren niet veel anders dan hard werkende beestjes met een eigen claim op onze wereld. Maar liever niet in onze tuin, dat vind ik dan weer minder…

Vroegste woonbuurt…

AEMW - Amsteldijk hk Kuiperstraat tram (1971)Niet dat ik nu meteen veel behoefte had om mijn jeugd terug te halen voor dit blogverhaaltje. Het ging me meer om de straat waar ik mijn prilste jeugd doorbracht. Tegenwoordig behorende tot het deelgebied de Pijp, een langzaam aan trendy geworden woonwijk aan de zuidkant van het Amsterdamse centrum. Die straat lag na de oorlog in de zgn. Schilders buurt van Oud-Zuid, die zich uitstrekte van grofweg de Stadhouderskade tot de Tolstraat. Alles wat daarna werd gebouwd viel onder de Diamantbuurt of plan Nieuw-Zuid, waar Berlage en collegae nog een rol speelden bij ontwerp en inrichting. De kant van de straat waar wij opgroeiden week in bouw flink af van de rest van de straat. De verdeling tussen die straatdelen werd gevormd door de Van Woustraat, wat indertijd de verbindingsweg was tussen het centrum en de (huidige) A2, van Amsterdam naar Utrecht. Wat er aan onderscheid in de bebouwing bestond in die woonstraat uit mijn jeugd, leek vooral voort te komen uit het feit dat die straatjes ooit aan de uiterste rand van de stad hadden gelegen en als buitengrens leunden tegen de Gemeente Nieuwer Amstel.

OLYMPUS DIGITAL CAMERADe gekanaliseerde en brede Amstel was aan de zuidoostelijke zijde een natuurlijk barrière. In onze straat kwam je bijna per blok een andere bouwstijl tegen. Ons huis week in veel onderdelen af van de huizen aan de overkant, maar ook tien nummers verderop bouwde men ooit een totaal ander soort huizen. Hoog en laag, luxe en meer gericht op arbeiders, het stond dwars door elkaar. Waar de grote garage van autoverhuurder en toen nog transporteur Ouke Baas was gevestigd keek je aan tegen 20e eeuwse nieuwbouw, van de soort die je nu nog overal in Amsterdam terug ziet. Tegenwooordig weer opnieuws gewaardeerd, toen best modern afwijkend. Op de hoeken van onze straat, waar deze grensde aan de Van Woustraat, zaten grote winkels. Maar ook om ons heen vond je behoorlijk wat middenstanders hoor. Van een tv-winkel tot een melkboer, van een bakker tot een kruidenier en natuurlijk een kolenhandel. Opvallend waren de kleine huisjes een stukje verder in onze straat en de wonderlijk knik in de straat die voor ons bij het brommer rijden zo geweldig was om hard overheen te rijden. Je moet je echt voorstellen dat je dus een deel ‘beneden en boven’ die knik had, in een straat die op zichzelf niet eens zo heel lang was.

Willebrorduskerk Amsterdam 455Waar die bult in de straat vandaan kwam weet ik echt niet, wel dat op het ‘verloop’ in de trottoirs veel door ons kinderen werd gespeeld. Men had daar keurige trappetjes gemaakt, beetje Parijs in Amsterdam. Ook de straten naast ons, als ze maar tegen de Amstel aan leunden, kenden die dorpse huisjes. Zag je verder nergens, want in de 19e eeuw waren de meeste straten in dit gebied vol gegooid met strakke arbeiders-woonkazernes. Het is dus vermoedelijk zo dat we in een gebied leefden dat ooit aan de buurgemeente had toebehoord, langzaam aan door de gemeente Amsterdam werd verworven op Nieuwe Amstel en dat al die huisjes werden geïntegreerd in het grotere stratenplan van de vroegere buurt Zuid. Om het geheel nog af te ronden bouwde Kuypers hier zijn enorme kathedraal, de St. Willebrordus buiten-de-Veste. Was al die jaren een hoeksteen in de veelal katholieke samenleving. Verdween intussen al vele jaren geleden, net als de bevolking van die straten uit de jaren van weleer. Als ik er nu wel eens langs loop kijk ik niet met veel nostalgie, wel met belangstelling. Vooral naar de schoonheid van sommige panden, waar ik vroeger geen oog voor had. Maar het is wel aardig dat ik eigenlijk nu weer op het grensgebied leef van die vroegere buurgemeenten. Zo is de cirkel toch weer gesloten.