Ondanks alle uitdagingen op mijn zelfstandige pad bleef ik wel constant actief. Ik verheugde me zo elk jaar weer op mijn ‘wijnritten’ tegen de kerst. Ik kocht dan vooraf een aantal dozen aardige wijn in en reed alle relaties af die me in een bepaald jaar trouw waren gebleven of hen waarvan ik dacht dat er nog best iets in het vat zat en kennelijk nog niet verzuurd. Het waren op zich vaak avontuurlijke ritten. Ik sloeg me nogal eens door zeer matig of zelfs slecht weer heen (sneeuw en ijs) stond soms lang in files maar hield me ook aan het idee vast dat ik geen haast had al waren er dan wel x-aantallen relaties die bezocht moesten worden. Het was elk jaar een succes.
Men kreeg niet alleen die wijn (afgemeten op aantallen mensen in dienst) maar ook wat wervende teksten tussen de wensen en soms kwam ik met meer aan opties voor opdrachten terug dan vooraf gedacht. Ik liep later tegen een schrijfopdracht aan voor een regionale MKB-krant die ik met beide handen aangreep want dat schrijven zat/zit me in het bloed en interessante ondernemers interviewen is geen straf. Integendeel. Daarbij bemiddelde ik ook nog steeds rond Corporate Identity items, oftewel lichtreclame voor aan de gevel en zo meer. Ik verbond ook mensen aan elkaar. Investeerders koppelde ik nogal eens aan iemand die een gouden idee had maar te weinig kapitaal.
Soms lukte dat, in andere gevallen niet, maar altijd bedong ik dat als er succes was alle marketing via mij zou lopen. Intussen verliep de situatie in de wereld toch anders dan gedacht. Er was nog iets veranderd, die aanpak bij klanten die ‘alles zelf gingen doen’. Met foto’s van hun smartphone en de voorloper van de huidige AI software meenden ze soms dat ze mij niet meer nodig hadden. De resultaten deden mij vaak de tenen krullen, maar goed, wie niet wil of kan betalen voor advies was los geslagen wild. Langzaam aan merkte ik ook dat mijn gevecht met sommige constant dwars liggende prospect-klanten me begon tegen te staan. Daarbij was de benzine/diesel voor de Tsjechische vervoermiddelen ook niet gratis meer en kwam ik soms uit op verliesmaanden qua inkomsten. Dat was geen goede manier om verder te gaan. Dan overleg je even met wat mensen die er verstand van hebben. En komt het besluit…ik zette mij zelf op pensioen! Officieel was ik door de overheid al die richting opgestuurd, nu moest ik zelf die aanvullende stappen nog even nemen. Toen ik 55 jaar aan een stuk door gewerkt had kwam dat moment. Ik stopte. Sloot ook meteen de periode van zelfstandigheid af. Gewoon helemaal niks meer. Het zou meer dan een jaar duren voor ik dat had geaccepteerd en verwerkt e n heel eerlijk, de handen jeuken nog steeds wel eens…Maar nee, ik doe het niet meer. Het was mooi. Van al mijn werkende jaren waren er 18 fulltime als zelfstandige ingevuld. Toen de corona-crisis uitbrak was ik blij dat ik er niet mee geconfronteerd was als nog actief zoekend naar handel. De schade die deze crisis op had geleverd was mij dan zeker niet ontgaan. Nu keek ik er meer als toeschouwer op afstand naar. En dat was best rustgevend. En over die rust gesproken…dat zelfstandige bestaan is mij ondanks alles wat ik soms beschreef goed bevallen. Ik deelde mijn eigen tijd in, had niet meer te maken met betweters die me met hun besluiten af en toe de haren te bergen deden rijzen. Ik stootte af en toe mijn kop, leerde veel, en was uitzinnig creatief. Dat is een mooie finale en prima als conclusie voor dit eindspel van de carriere…. (beelden: Archief)
Die Octavia had dus heel veel voeten in de aarde gehad. En dan te bedenken dat wij er in 1997 maar een handjevol exemplaren van kregen geleverd. Als stoutste jongetje uit de importeursklas, immers, we hadden die dealerorganisatie na al het gedoe eind 1996 bepaald niet op orde en verkochten mede daardoor veel te weinig Felicia’s, werden we achteraan gezet bij de uitlevering van de toch al schaarse voorrraadwagens. Maar uiteindelijk kregen we na stevig onderhandelen toch voldoende auto’s om elke serieuze dealer van een demowagen en een enkele op voorraad te kunnen voorzien en konden er ook nog wat Octavia’s in de persvloot worden ondergebracht. Vooronderzoek had uitgewezen dat veel mensen die geen Skoda reden of daarmee ervaring hadden, met een schuin oog keken naar die mogelijke nieuwe middenklasser Octavia. Zij verwachtten zeker geen auto als de Octavia uiteindelijk bleek te zijn. Eigenlijk had men in vooronderzoeken laten blijken dat men bij het woord Skoda eerder dacht een door VW ter beschikking gestelde oude Passat die tegen een budgetprijs zou worden aangeboden. De voorgaande modellen van Skoda waren meestal onbekend of werden wat lacherig benaderd. Duidelijk was dat die Octavia voor het imago nog een hele zware oefening was of werd. Klanten vinden voor een auto als deze zonder dat je vanuit je andere modellen een logische doorstroming kon verwezenlijken was best een uitdaging.
De Felicia, hoe goed ook, was ook al geen grote magneet gebleken voor nieuwe klanten, alles leek af te gaan hangen van die nieuwe middenklasser die Skoda bouwde in die spiksplinternieuwe fabriek in Mlada Boleslav, ver weg van de oude productielijnen die men had overgenomen uit de Favorit-tijd. Toch, hoe je het wendde of keerde, de Felicia moest, volgens de filosofie van de Duitse managers, voor 75% van de omzet zorgen en de Octavia de rest doen. Dat viel nog niet mee. Gelukkig bleken er wat zaken mogelijk. We manoeuvreerden tussen hoop en vrees, zochten voorzichtig onze weg, bouwden de interne organisatie uit tot een meer professionele en zetten een nieuw dealernetwerk op dat ook op langere termijn soelaas zou bieden. En intussen bleven de leveringen aan ons land op een relatief laag pitje. Terwijl de publicitaire molens wel driftig maalden, de autopers (eindelijk) laaiend enthousiast was over die nieuwe Skoda en de links naar Volkswagen en haar technieken niet onder stoelen of banken stak. We kozen met het door Skoda internatonaal aangewezen nieuwe reclamebureau (Grey International) voor een vrij heftige reclamecampagne. Maakten ons daarmee los van de oudere modellen die Skoda ooit bouwde en in ons land leverde en maakten bijna ons excuus voor die wagens uit die oude tijd, om in een weerspannige markt ruimte te kunnen scheppen voor de veel hoger te positioneren Octavia.
Het werkte fantastisch, de campagne sloeg enorm aan, we wonnen er verschillende prijzen mee, maar vervreemdden ons meteen ook van de oude puur op prijs kopende klantenkring. Toch moest dat gebeuren, anders waren we nooit gekomen tot het volume dat werd nagestreefd door de steeds zelfverzekerder fabrikant en zouden nieuwe klanten de deuren van de Skoda-dealers massaal zijn blijven voorbij gaan. Die campagnes vielen overigens ook minder goed in Tsjechië. Prijswinnend? Effectief? Het mocht wat. Maar we haalden wel hun ‘grootse geschiedenis’ onderuit. Het leverde veel ingewikkelde gesprekken op in Tsjechië. Dreigend werd ons soms te verstaan gegeven dat dit echt niet kon. Maar in mijn karakter zit ook iets van een rebel. Zeg me dat iets niet mag en ik ga er juist voor om het tegendeel te bewijzen. En die campagne deed meer dan zijn werk. Grey en Pon Mobiel hadden dus gewoon gelijk! Dat werd ons later door de gang der dingen ook bewezen. Iets verder in de tijd haalden we samen met Grey nog een geintje uit waarop men in Tsjechie grote kritiek had. Dat had van doen met de situatie dat men ons min of meer ongevraagd een stuk of wat gele Felicia’s leverde in de LX-uitvoering. Wagens die vermoedelijk bestemd waren geweest voor de Tsjechische PTT of zo, want die kleur was net niet ‘helemaal lekker‘. Toen ik de auto’s zag bedacht ik opnieuw een list. We zouden er een speciaal actiemodel van maken, aangeduid als ‘Yellix’ en die dan heel bewust richten op vrouwelijke klanten. Immers, leuke geel gerande mattenset, striping, wat tierelantijntjes en een campagne die zou inslaan als een bom.
Die campagne met een grote knipoog ging er vanuit dat je als vrouw na aankoop van zo’n auto kans maakte op een weekend weg met een hunk. Eens iets anders dan een bos bloemen of zo. Voor het doel van de campagne lieten we de huisfotograaf, Don v.d. Vaart, zijn gang gaan en die drapeerde een bruin gebrande en van het Scheveningse strand opgepikte spierbundel over de motorkap van zo’n Yellix heen, waarbij het model in een gele strakke zwemslip duidelijk liet zien wat hij te bieden had. De campagne werkte. Er werden flink wat van die Yellixen verkocht en een van de Felicia kopende dames won uiteraard een weekend met zo’n man. Hoe dat verder gegaan is vertelt het verhaal niet of ik heb het verdrongen. Maar feit is dat we zo aardig vlot van die gele Felicia’s af waren. De campagne trok wederom de aandacht van Frank Farsky in Praag. Of die nu spionnen bezat in ons land, ik weet het niet, maar telkens wist hij eerder van onze campagnes dan sommige van onze dealers. Hoe dan ook, ik stond weer op de kaart en bij hem op de figuurlijke Praagse mat. De omzet die ik genereerde interesseerde hem minder. Hij vond dat we gewoon met de normale campagnes van Skoda moesten werken en niet zoveel creativiteit aan de dag moesten leggen. Pfff. Farsky, de man die ons in Tsjechië zo fel bekritiseerde werd gelukkig uiteindelijk zelf opzij gezet, men nam daarvoor in de plaats een in mijn ogen geweldenaar in dienst, Alfred Rieck, die binnen de kortste keren schoon schip maakte met veel oude lijnen binnen de internationale Skoda-organisatie. Een man ook die van Nederlandse geboorte was en snapte hoe wij Hollanders reclame maken. Dat scheelde uiteindelijk veel gedoe en wij werden gezien als lichtend voorbeeld voor veel andere landen. Dat was echt een heerlijke periode. Intensief overleg, steun, en op gang komende leveringen. Niemand had meer iets te mekkeren, Skoda lag nu ook in Nederland op koers! Althans deels in theorie! Wordt vervolgd (Beelden: Skoda/Yellowbird archief)
