Predestinatie

Wel eens gehoord van het begrip predestinatie? Nee? Nou ik had dat ook niet, tot ik in de laatste dagen van vorig jaar een stukje kerkelijke historie uit de lage landen bekeek op de publieke zender en begreep dat om dit begrip in ons land een ware burgeroorlog had gewoed tussen Calvinisten en Lutheranen en het zelfs Johan van Oldenbarnevelt letterlijk de kop had gekost. Aanleiding was het idee dat iemand die in de ware God geloofde mogelijk een vaste snelweg naar de Hemel kon verwachten en andere lieden, eigenlijk de meerderheid van de mensheid, het wel konden vergeten ooit naast die troon van Petrus plaats te mogen nemen. Het begrip was vooral filosofisch en religieus/theologisch. Nergens ook maar een flinter van bewijs voor te vinden. Aanstichter was Augustinus die in de eerste eeuwen na Christus al meende dat de mensen zo zondig waren vanuit hun hele hebben en houden dat de kans op een plek in de Hemel op voorhand nul komma nada was.

Slechts zij die werden uitverkoren mochten daarop rekenen. Let wel, deze leer stamt dus uit het jaar 380 na Christus. Toen men nog van alles en nog wat geloofde en nauwelijks in staat was om al deze ingewikkelde regels uit te dragen of tenminste uit te leggen. Gods genade was dus voor de vromen onder de toenmalige mensen, en een begrip als vrije wil of jezelf een plekje verwerven werd afgedaan als niet relevant. In de jaren die volgden na de dood van die Agustinus kwam dat begrip predestinatie toch wat onder druk te staan. Immers, als je door goed gedrag geen kans maakte op de zo begeerde Hemel, had het geen enkele zin om hier op aarde netjes te leven. Zondaars aller landen verenigt u dus! Onder kloosterlingen uit de vroege Middeleeuwen stamde toch wel de grote twijfel aan die predestinatie. Daar werkte men zich het leven lang de longen uit het lijf, onthield zich officieel van vleselijke lust of zonde en zou dan geen recht op dat zo begeerde plekje in het hiernamaals verdienen?

Kerkelijke leiders en theologen uit die tijd zaten enorm met het begrip in de maag. Want vrije wil erkennen als een mogelijkheid zonden af te zweren en op te stijgen naar….. stond haaks op de kerkelijke leer. Maar gedrag van hogere bestuursleden uit die Roomse kerk maakte duidelijk dat met veel geld en macht toch onder die druk van de predestinatie uit viel te komenl. En zo ging de discussie binnen de katholieke leer gewoon nog een paar honderd jaar door. Tot de reformatie. Hoe zeer men in die toen revolutionaire kring afwilde van de dwang van Rome en de zgn. aflaten en biecht, dan wel de beeldenverering, predestinatie bleef een ‘dingetje’. De ene protestantse stroming hield hier strak en stijf aan vast, de andere stond meer aan de liberale kant van Luctor et Emergo en kansen voor meer normale mensen om ook het Hemelse rijk te betreden na de dood. Tot die ongelukkige tweestrijd in ons land waarbij echt doden en gewonden vielen. Om een begrip dat feitelijk nergens over gaat. Intussen weten we dat voor sommigen dat 2000 jaar oude begrip nog steeds basis is van hun geloof.

Hel en verdoemenis wacht op ons zondaars, mits we niet in de letterlijke tekst van de Bijbel geloven. Elders denkt men daar best genuanceerder over, maar zoekt men een soort tussenweg. Anno 2019 dus nog steeds een dingetje. Voor mij was het wel even iets om over na te denken. Strijd tussen gelovigen omtrent wie nu eigenlijk het meeste recht heeft op die Hemel! Dat gedrag niets uitmaakt, of je nu goed doet of niet, ben je voorbestemd kom je niet of wel in dat hiernamaals…..En het bewijst ook maar eens hoe archaisch veel geloven in hun kern ook zijn. En mocht je dat niet willen aannemen dan kijk je maar naar de letterlijke teksten over ongelovigen, homo’s of vrouwen. Je vraagt je af waar de islamitische leer haar basis heeft gezocht of gevonden. En de strijd tussen stromingen daar lijkt op die van de inmiddels wel wat wijzere en verder ontwikkelde christenen. Predestinatie als splijtzwam. Zijn er mensen die er nog meer kunnen noemen? Graag met dezelfde historische betekenis. Ik ben benieuwd. (Beelden: Yellowbird archief/internet)

Reformatorisch extremisme….

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Kijk, eenieder moet vooral geloven wat hij of zij wil. Ik schrijf daar wel vaker over, als ik er maar geen last van heb of ergernis bij ondervind. Dus of men nu in de Heer is vanuit katholiek, christelijk of moslimgedachte, mij is het goed, maar kom er niet mee aan de deur. Al vind ik een discussie over geloof nog steeds een heel leuke. Vooral met hen die menen dat alles is bedacht door een of andere grootheid, daarbij voorbij gaand aan alles wat we intussen weten over het heelal en onze geboortegrond, de Aarde. Hoe dan ook, binnen het christelijke geloof ken je 588 stromingen die allemaal menen dat ze het witte garen of buskruit zelfstandig hebben uitgevonden. Ze baseren zich dan op een of andere frase uit de Bijbel, vertalen die naar eigen eer en (soort van) geweten en gaan dan leven binnen die zelfbedachte leer. Reformatorisch denken is er daar een van. Een reformateur zoals deze lieden heten, hangt een godsdienstige sekte aan die eigenlijk pas stamt vanuit de 17e eeuw. Men wil de zeden en tucht opleggen die in extreme vorm de Here Jezus zelf een gruwel zou zijn geweest, als die man echt heeft bestaan natuurlijk. Wie zich aangetrokken voelt tot die stroming of door ouders in die richting werd geduwd ontvangt als baby een dopingsceremonie en dat verbindt je volgens deze sekte voor het leven met waar men voor staat.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

De Bijbel bepaalt het hele denken, hoe men zich gedraagt is niet eens van belang, Bijbelkennis en overgave aan de ‘Here Jezus’ uitgangspunt van dit geloof. Wie zich tijdens zijn verder leven ontwikkelt, meer kennis op doet en wellicht twijfelt aan de relatief strenge aardse wetten en regels van deze stroming komt zichzelf tegen. Want dan behoor je ineens tot het kamp van de afvalligen, de mensen met een dusdanig andere overtuiging dat je bij de Reformatoren niet meer welkom bent. Dit overkomt een lieve en zeer gelovige christenmens uit mijn vriendenkring momenteel. Hij gaf les aan een Reformatorisch College in Dordrecht. Aangestuurd door een bestuursraad die weer verantwoording schuldig is aan een dominee. En die dominee is kennelijk een soort onfeilbare Paus. Toen onze vriend meldde zich in het recente verleden na opgedane volwassen wijsheid te hebben laten wederdopen bij de Evangelische gemeente was hij binnen de kortste keren ‘outcast’. Niet omdat hij ook maar op een enkel punt die leer van de sekte had afgewezen of verloochent. Nee, de man had zich afgewend van stukjes van het refo-geloof en dat is daar kennelijk een doodzonde.

WP_005610En daarvoor moet je boeten. In een hel op aarde. Ontslagaanzegging, geen overleg mogelijk. Juridische verschillen van inzicht worden uitgevochten. Meerdere collegae moesten het ook ontgelden. Ook ontslag aangezegd. Maar opmerkelijk, eerdere zaken van dezelfde strekking werden door het zelfde college ongemoeid gelaten. Mochten gewoon blijven lesgeven. Het moet niet gekker worden. Kortom, Farizeeers, ik schreef er al eerder over, pur sang en een schande voor het christelijk denken in dit land. Hoe het onze lieve vriend verder gaat? We zullen zien. Hij is een prediker, wat ik daar persoonlijk ook van moge denken, maar zuiverder christenmens als hij ken ik niet. Zijn functionering was nooit enig probleem, integendeel, geroemd door collega’s, ouders en zo meer. Maar omdat een vermolmd denkend bestuur geen greintje medemenselijkheid kent, hoezo barmhartig en christelijk?, moet hij op zijn 58e omzien naar een andere baan. Schandalig en voor mij een extra reden om te pleiten voor stopzetten van de financiering van bijzonder onderwijs als dit vanuit algemene middelen. Geloof hoort thuis in de kerk of in het prive-domein, niet in het openbare leven. Laten we die geloven verder gewoon uitbannen, te beginnen bij het Reformatorische. En dan als proefballon meteen maar bij dat verrekte college in Dordrecht. De heer wil mij wel vergeven denk ik. Zoals hij de hele mensheid deed volgens de overlevering, toen ander schorem hem overleverde aan de Romeinen en aan het kruis liet nagelen. Ik zie de parallel! U ook?

Huichelaars van de christelijke leer…

Farizeeen_beschuldigen_Christus-Duccio_di_buoninsegnaDe term Farizeeërs ken ik vooral vanuit het christelijke verleden als een met een fikse negatieve lading. Mensen die tot deze groep behoorden waren nogal fanatiek in de oude Joodse leer. Zo zeer zelfs dat zij daarvoor het leven van Jezus Christus lieten beëindigen door de Romeinen die indertijd de baas waren in het Palestijnse land waar volgens de Bijbel de geschiedenis van het christendom zijn oorsprong kent. Die Farizeeërs waren wonderlijke lieden. Zij leefden in het joodse geloof zoals we nu in andere godsdiensten zien bij de meest extremen onder die ‘gelovigen’. Zuiver in de leer en vooral volgens de woorden als in de oude boeken of perkamenten rollen beschreven. Interpretatie kwam niet voor en versoepeling of liberale gedachten kwamen niet bij hen op. Wie de wet niet kende, werd vervloekt. Kijk, de link met een groepering als IS is al snel gelegd. In dit geval kreeg de term ‘Hij is een echte Farizeeër’ ook nog eens een bijklank. Want het staat ook voor huichelachtig. Ook liefde en barmhartigheid kende men in deze kringen niet.

Farizeeers 03691De godsdienstige wet gold als heilig en die wet kwam van ‘God zelf’. Dat men streefde naar macht, geld en huichel kwam hen duur te staan. Het was volgens de overlevering zelfs Jezus, toch een zoon van God zelf, te erg voor woorden. En juist Jezus leerde zijn volgelingen dat vergeving een goede eigenschap was, dat woekeraars geen plekje in de hemel zouden krijgen en dat zij die slechts de wet zagen en niet barmhartig waren, niet hoefden te rekenen op zijn sympathie. In Christelijke kring kom je nog steeds groepen van deze verfoeide lieden tegen. Mensen die de leer van de Bijbel (of koran) zien als uitgangspunt voor hun handelen, maar intussen wel zorgen dat anderen door hun daden in het verderf worden gestort. Die vasthouden aan strikte regels. Zo zijn vrouwen steevast ondergeschikt aan mannen, moet je een gedrag vertonen dat past bij door hen geadoreerde regels en verwijzen zij elke menselijke toevoeging aan het leven als iets dat door de duivel gezonden is. Opmerkelijk dat men dus niet kijkt naar gedrag, instelling, oprechtheid, maar vooral naar dat leven volgens die door hen gestelde regels. Waardoor mensen net als Jezus worden behandeld en overgeleverd aan de Romeinen.

Farizeers 127515_0Ze zijn wel zo huichelachtig om dit te doen op een wijze die mij persoonlijk doet walgen en me ook nog eens bewijst dat elke geloof dat is gebaseerd op dit soort leer bij wet verboden moet worden. En echt, het gaat dit keer eens niet om moslims maar om fundamentalistische Christenen. Die een echte vriend zodanig behandelen dat diens hele carriere en toekomst op het spel kan komen te staan. Reken maar dat ik hem zal bijstaan met advies, maar als het niet goed komt zal ik niet wijken voor de druk om hem vrij te pleiten van alle door deze mafkezen aangedragen argumenten. Farizeeërs moeten we niet meer dulden. Is uit de tijd. Weg er mee. En dat huichelachtige……het past niet bij het echte christendom. Jezus zou zich er diep voor schamen.