Dat onbekende merk..

Dat onbekende merk..

De huidige afbeelding heeft geen alternatieve tekst. De bestandsnaam is: ybb-426003-melkus-1000-img_6264.jpg

Vraag de gemiddelde ‘autokenner’ naar de automerken uit de vroegere DDR en 10 tegen 1 dat je dan meteen Trabant hoort noemen, bij de echte professionals komt Wartburg nog net omhoog, maar voor de rest is men vrij snel stil. IFA is al een onbekend fenomeen, Horch, EMW, Barkas en zeker Melkus zeggen meestal niks. Terwijl die indertijd binnen dat arbeidersparadijs grote namen waren. Dat laatste merk, Melkus, had een status aparte binnen het door de communistische systeem geleide staatsapparaat. Het bedrijf van Heinz Melkus kreeg de ruimte om zelf auto’s te ontwikkelen en fabriceren als die maar bedoeld waren voor het circuit. En dat leidde uiteindelijk tot de RS1000 racewagen. Nou ja, racewagen, het oogde als een extreem lage sportwagen, wat het ook was. Hoewel Melkus graag Westeuropese onderdelen zou toevoegen aan zijn ontwerp, in de praktijk was hij aangewezen op technieken uit het eigen land. Dus baseerde de sportwagen op een aangepast chassis van een Wartburg, kreeg diens tweetaktmotor een plekje voorin, zaten er onderdelen in van het Oekrainse merk ZAZ, mocht Skoda wat onderdelen leveren en leende men bij de eigen auto-industrie andere zaken die de productie goedkoper konden maken.

De huidige afbeelding heeft geen alternatieve tekst. De bestandsnaam is: ybb-426003-achterkant-boek-img_7342.jpg

Want, opgebouwd uit kunststof (andere soort als die van Trabant..), uitgerust met vleugeldeuren en een volledig opklapbare achterkant van de body, zorgde dat deze RS100 even dynamisch was qua kostprijs als bij zijn prestaties. Want snel was de kleine circuitauto. En dat maakte het ontwerp tot een droomauto voor de gemiddelde DDR-burger. Innovatief was Melkus zeker. Hij roeide met de riemen die hij toegewezen kreeg van de starre leiding binnen zijn arbeidersparadijs. Toen speciale sportieve spiegels niet voorhanden bleken, liet hij ze maken met als ‘huisje’ voor het spiegelglas koplampen van fietsen die men in de DDR produceerde. Al dit soort verhalen en meer vond ik terug in een boekje over Melkus en zijn sportwagens uit 2003. Onder de titel ‘Schrader Motor Chronik’ is dit in Duitsland uitgegeven en onlangs in mijn bieb opgenomen. Het leest vlot weg, alle details rond de auto en diens uitvinder zijn te vinden. Wat het ooit heeft gekost is niet terug te vinden. Wel het ISBN nummer (3-613-87259-5). Als je dit hebt gelezen heb je meteen een voorsprong op al die experts (..) die veelal blijven steken bij Trabant…Best leuk voor een keer. (beelden: Archief)

Snel uit de DDR…

Snel uit de DDR…

Voor velen is het zo dat de DDR in haar bestaansgeschiedenis vooral kleine pruttelende auto’s voorbracht als de nu weer in de gratie van liefhebbers terug gehaalde Trabant.

Maar die geschiedenis van dat voor communisten ideale land was wel een beetje breder. Laten we vooral vaststellen dat voor de ‘bevrijding’ door de Russen van Oost-Duitsland, grote delen van de productie van nu nog steeds bekende merken als Opel, BMW, DKW, en zo meer juist daar plaatsvond. Dat had ook van doen met de historische situatie dat in Midden – en Oost-Europa de nodige grote autojongens hun herkomst hadden. Toen dus die Russen dat gebied innamen troffen ze een schat aan knowhow aan waarmee ze hun eigen auto-industrie opsierden. Wat men de Oost-Duitsers liet waren vaak lege fabriekshallen, mensen, en wat tekeningen. Op basis daarvan zette men die vroegere auto-industrie weer op poten. Maar onder communistisch juk deelde men die industrie wel in op andere wijze.

IFA nam de boel van DKW/Auto-Union over en en-passant ook de oude BMW-fabrieken waar men later Wartburgs ging bouwen. En op basis daarvan ontstond een automerk dat een beetje buiten de gevestigde orde een eigen naam en faam wist op te bouwen; Melkus. Grote kans dat de lezer er nog nooit van gehoord heeft, maar Heinz Melkus, de naamgever en oprichter, was ooit een succesvolle coureur en rijschoolhouder. Op basis van een Wartburg 312 bouwde hij een geheel eigen sportwagen waarmee hij bewees dat je met die tweetaktmotoren van de Wartburg best snel uit de voeten kon. Hij kreeg nog wat extra aandacht toen hij basis-Wartburgs ombouwde en aanpaste voor het betere rally/racewerk. De RS-1000 was een volgende oefening van bekwaamheid.

Een prachtige wagen met middenmotor (Wartburg), vleugeldeuren, kunststoffen carrosserie en bijbehorende prestaties. Een auto die je ook helemaal niet zou verwachten in de DDR van toen. De communistische leiding bekeek het allemaal met argwaan. Stond Melkus toe zijn ding te doen als hij maar niet buiten de gebaande paden zou komen. Om zijn bedrijf overeind te houden ging Melkus toen ook maar Lada’s verbouwen voor het betere racewerk. Zijn eigen sportwagens werden in een serie van 500stuks gebouwd en verkocht. Een mooie basis voor een latere heropbouw van zijn bedrijf als de DDR zou stoppen te bestaan. Toen dat in 1989 daadwerkelijk gebeurde werd Melkus echter direct BMW-dealer. In 2005 overleed Heinz Melkus, hij was toen 77 jaar oud. Zijn nalatenschap is nog steeds zichtbaar in die wagens die hij toen bedacht en bouwde. Al bleven er van zijn best fraaie sportwagen slechts een paar tientallen rijdend bewaard. Hij moet wel worden herdacht als een man met moed die dwars tegen de gangbare principes van partij en systeem in zijn eigen gang ging en heel wat mensen in die DDR het gevoel kon geven dat er meer kon dan pruttelend in een kleine vierkant doosje over de toenmalige wegen heen hobbelen. (beelden; Archief)