Als je de recente conflicten bekijkt waarbij de VS zijn betrokken zie je vaak vooral succesvolle uitvoeringen van acties, gevechten, aanvallen en zo meer. Veelal met een stevige overmacht aan materieel en ook nog eens superieur in technologie of vuurkracht. Dat was altijd wel zo, maar er zijn ook heel wat smetjes op het blazoen van de Amerikanen te vinden waar het hun technologie of strategie betreft. Daarin staat de huidige president en zijn staf echt niet alleen. Een van de periodes vol daarvan was de luchtoorlog boven Vietnam in de jaren 1965-1972. Hoewel de Amerikanen eigenlijk helemaal niet wilden optreden in de strijd tegen de Vietkong of het Noord-Vietnamese leger, werden ze er door de anti-communistische doctrine binnen de politieke verhoudingen in Washington stukje bij beetje toe gedwongen. Men was bang dat als Zuid-Vietnam onder het rode juk zou komen te vallen veel andere buurstaten zouden volgen. En dus nam men de handschoen (door de Fransen in stukken en brokken achter gelaten) op en stuurde troepen en materieel naar dat verscheurde land. Met name de snelheid waarmee men de militaire opbouw organiseerde maakte ook dat veel minder getrainde mensen de strijd moesten gaan voeren met o.a. materieel als vliegtuigen die domweg niet voor deze vorm van oorlog voeren waren ontworpen.
Veel van de Amerikaanse jachtvliegtuigen en bommenwerpers waren bedoeld voor het Europese theater, niet voor een strijd in een tropische land met een meer dan taaie tegenstander. En dus leed de VS al snel fikse verliezen. Daarbij bleek dat met dank aan de Sovjet-Unie en China de Noord-Vietnamezen beschikten over grote aantallen redelijke moderne Migs. En die bleken een plaag voor Amerikaanse eskaders. Opvallend was ook dat de volgens de toenmalige strategen in het Pentagon superieure luchtdoelraketten die men meenam onder de vleugels om de vijand uit de lucht te blazen mocht die zich vertonen, in 8 op de 10 gevallen niet functioneerden. En dat bleef vele jaren lang zo. Daarbij vlogen de Amerikanen op eigen navigatie en zonder echte ruggensteun van radarstations, waardoor ze vaak werden verrast door die verrekte Mig’s. Bij de Vietnamezen ging alles juist centraal geleid en koppelde men de strategie ook aan de inzet van grond/luchtraketten die heel wat slachtoffers maakten onder de laag vliegende Amerikaanse toestellen. Een gelukje had men, de Russische ‘Atoll’ raketten waarmee de Migs onder hun vleugels rondvlogen deden het even slecht als de Amerikaanse exemplaren. In de loop van de jaren ontwikkelden de Amerikanen nieuwe strategieen, voerden vliegende radarstations aan waarmee men de eigen eskaders kon aansturen, maar voorzag o.a. de machtige F4C/D Phantoms van boordkanonnen die veel effectiever waren bij het bestrijden van de tegenstanders. Uit dit beknopte overzicht maken jullie wellicht op dat het superioriteitsgevoel bij de Amerikanen (zie Trump-doctrine) wellicht enige bescheidenheid behoeft. Voor mij was het wel een eye-opener toen ik het boek las dat een uitgebreid verslag geeft over juist deze periode in de Vietnamoorlog. De propaganda van toen gaf toch echt een ander beeld. Hoe dan ook, een top-boek dat ik 8 jaar geleden alweer aanschafte en onlangs uitlas. 342 pagina’s dik, in de Engelse taal en beschikbaar onder ISBN-nummer 978-1-59114-519-6.
Het is niet te geloven wellicht, maar onze westerse afschrikking van eventuele vijanden komt nog steeds voor een deel door de uit de jaren veertig stammende Boeing B-52 Stratofortress. Een vliegtuig dat ook werd ontwikkeld om atoombommen te kunnen afwerpen boven de toen verafschuwde Sovjet-Unie. Een logische opvolger voor de wat kleinere maar ook best potente B-47. De B-52 was in veel opzichten uniek. Hij had acht straalmotoren, een onderstel dat centraal onder de romp was gepositioneerd en meedraaide met de windrichting waardoor de bommenwerper schuin over de baan kon starten of landen bij zijwind. De machine had een eerste vlucht op 15 april 1952 en haalde een maximum snelheid van bijna 900km. Was de afstand die zo’n toestel af kon leggen zonder tussenlanding of tanken al bijna 12.000km, hij vloog ook nog eens op dik 13 km hoogte en was voor veel straaljagers van de Russen indertijd niet eens bereikbaar.
Zelfs in zijn eerste jaren was die B-52 al voorzien van heel wat snufjes die het tot een zeer modern vliegtuig maakten. Op afstand bediende geschutskoepels bijvoorbeeld om zich ze te kunnen verdedigen. De B-52 werd al snel doorontwikkeld. Hij kreeg steeds meer vermogen, kon ook telkens meer lading meenemen en werd op enig moment ontwikkeld als draagvliegtuig voor veel van de Amerikaanse X-vliegtuigen. Experimentele rakettoestellen die hielpen om de Amerikanen in de ruimtevaart te doen ontwikkelen tot echte astronauten. Boven Vietnam kreeg de B-52 een sinistere naam. Hele formaties van die toestellen werden omgebouwd voor conventionele bombardementsvluchten gericht tegen het machtscentrum van de communisten in dat land.
En zij maakten steden als Hanoi met de grond gelijk. De Vietnamezen kregen er af en toe wel eens een te pakken met hun luchtafweer maar veelal kwamen de B-52’s veilig op hun basis terug. De laatst gebouwde versies van de bommenwerpers kregen als moderne lading tientallen kruisraketten en werden als zodanig o.a. ingezet tijdens de Golfoorlogen tegen het bewind van de toenmalige dictatoren in Irak. Soms vlogen ze dan vanuit Amerika met een volle last raketten of bommen over de Atlantische Oceaan, werden onderweg bijgetankt en vlogen door naar het Midden-Oosten. Bombardeerden daar hun doelen, draaiden weer om en landden in Engeland voor een wisseling van bemanning. Met vernieuwde radarapparatuur waren ze zelfs in staat vijandelijke afweer te verstoren. Ook boven Afghanistan deden ze dienst en bestookten daar met de zwaarste bommen die de Amerikaanse luchtmacht ter beschikking had buiten de nucleaire voorraad, vermeende schuilplaatsen van Talibanleiders na 9/11. De enorme machines worden sindsdien telkens weer gemoderniseerd. Ook al zijn de nu nog vliegende toestellen van dit type al dik 60 jaar oud. Ze overleefden veel van hun ‘opvolgers’ en zullen vermoedelijk tot 2045 in gebruik blijven. Omdat er eigenlijk niets is wat ze echt kan vervangen. Een concept van 70 jaar geleden dat zelfs nu nog actueel is en zijn taak fantastisch kan doen. Helpt mee om de wereld een beetje veiliger te houden. Soms onderschat, maar daarom niet minder nodig. Een icoon…(Beelden: Internet/archief)
Altijdmijnmening 