1 mei-viering

DictatorMet de Dag van de Arbeid had ik nooit zoveel. Maar met de parades in het Oosten van Europa des te meer. Niet vanwege het regime of de doctrine die de parades en blijmoedige optochten mogelijk maakten in de landen ten oosten van ons landje. Maar wel om wat je daar zag aan indrukwekkende gedisciplineerde organisaties. Wil je een beeld van hoe dat daar toeging en bij ons in de journaals werd vertoond? Kijk dan maar eens naar Noord-Korea. Hoe de ultieme leider daar wordt toegezongen en waarbij zelfs mat groen gespoten militaire voertuigen zelfs blijken te kunnen glimmen. Ook in de voormalige Sovjet-Unie of DDR deed men dit. Het vertelde veel over de ‘liefde van het volk voor de leiders’. Het was een publiek geheim dat veel van die mensen daar liever vandaag dan morgen van die leiders verlost wilden zijn. De Dag van de Arbeid was vooral een dag om feest te vieren, maar zo’n feest was het leven niet in dat Oostblok. Men verdiende vrijwel zonder uitzondering voldoende geld om van alles te kunnen kopen. Maar in de staatswinkels lag niets wat men wilde hebben. De planeconomie functioneerde niet of heel gebrekkig. Dus als je worst wilde kopen kwam je met een pakje rijst terug thuis.

Berlin - Marx-Engelsplatz 1977Wie zocht naar sinaasappelen moest soms maanden wachten voor ze geleverd konden worden. Een auto was een pure luxe en wie het geld na jaren sparen bij elkaar had, moest vooruit betalen, had geen keuze voor kleur of uitvoering, en moest daarna nog een jaar of wat wachten. Televisie was een duur luxe artikel. En wie er een kon kopen kreeg dan een beperkt gamma zenders aangeboden, de westerse media kreeg je er niet op, en de eigenaar moest hopen dat het ding het langer dan een jaar bleef doen. Inventiviteit en een uitgebreid netwerk waren dringend nodig en veel inwoners van de landen in die hoek van de wereld waren of hadden dit. Op 1 mei wordt er af en toe nog steeds geparadeerd. Maar nu door burgers, die genieten van hun vrijheid, die  de Russische president toezingen of vanuit hun socialistische gedachte nog steeds teruggrijpen naar deze datum om hun doctrine uit te dragen. Het communisme is dood, lang leve het socialisme of wat daar voor door gaat. Of de Internationale nog wordt gezongen is maar de vraag. In ons land zeker niet, want laten we wel zijn, echte socialisten zijn hier niet meer of met veel moeite te vinden. Wel heel veel ‘would-be’ figuren. En die gaan we toch niet lopen eren vandaag mag ik hopen?

Vlucht KE-007

KE-007 800px-Boeing_747-2B5B,_Korean_Air_Lines_AN0600191Het gaat wellicht nu nog te ver om met zekerheid de Russische separatisten aan te wijzen als daders van het tragische neerschieten van een verkeersvliegtuig vol onschuldige passagiers. Maar men heeft in Rusland wel de schijn tegen. Immers, al eerder schoten die Russen een passagiersvliegtuig uit de lucht. Ook toen was dat een vliegtuig vol onschuldige burgers. Ik neem u mee naar het jaar 1983. Op 1 september van dat jaar knalden Suchoi Su-21 onderscheppingsjagers een Koreaanse verkeersmachine met maar liefst 269 passagiers aan boord, uit de lucht. In opdracht van de toenmalige Sovjet-luchtverdediging die meende dat de Koreanen een spionagevlucht uitvoerden in opdracht van de Amerikanen. Op de grond had men  trouwens het idee dat het zou gaan om een Amerikaans spionagevliegtuig van het type RC-135, dat bijna dagelijks de grenzen van het Sovjetrijk opzocht om zo informatie te verzamelen rond de op het schiereiland Sachalin gestationeerde raketten en duikboten.

KE-007 300px-Su-15_FlagonDe Sovjets lieten de enorme Boeing, een keer of drie zo groot als de Amerikaanse spionagekist, onderscheppen, bekijken, visueel controleren en toen alsnog afschieten. Men dacht met een gecamoufleerd militair toestel van doen te hebben. In de koude oorlog was alles mogelijk. Jammer genoeg bleek later ook dat die Koreaan in een compleet verkeerde route vloog, afweek van zijn normale vliegrichting, maar dat deze afwijking vermoedelijk technische oorzaken had gehad. Daarbij kende de Sovjets geen genade voor vliegtuigen die ongeoorloofd hun luchtruim schonden. Er bestond een officieel protocol voor, waarbij men elke indringer van hun territoriale grenzen waarschuwde dat dit zou leiden tot neerschieten. Maar kennelijk had men nooit met de optie rekening gehouden van een (vlieg)technisch falen. Zonder geweten knalde men de ‘jumbo’ af en vermoordde zo 269 onschuldige mensen. Pas na heel lang werden de brokstukken geborgen en kon men op basis van technische informatie en latere getuigenverhoren het complete plaatje in elkaar steken.  KE-007 220px-Sukhoi_SU-15TM_2008_G1De Koreaan vervoerde net als dat toestel uit Maleisië waarover we nu rouwen, mensen uit vele landen. O.a. een 60-tal Amerikanen. De reacties waren niet mals, de Sovjets hadden iets uit te leggen. Maar als we kijken naar hoe dat indertijd is afgewikkeld voorspelt dat niet veel goeds voor het onderzoek naar de daders van de raketbeschieting vanuit Oost-Oekraïne. Russen denken anders, een ander land is al snel vijandig gestemd en de dood iets waarmee men al decennia lang heeft leren leven. Toch is het wel iets om over na te denken. Twee ‘airliners’ die bruut zijn afgeschoten door dezelfde landslieden. Zit ruim dertig jaar tussen. Maar toch…..

Russisch schaakspel

Mig 29 Red Knights.,Het is waarschijnlijk bijna vloeken in de momenteel ‘politieke kerk’ als ik zeg me altijd op een of andere wijze aangetrokken te hebben gevoeld tot het ‘Russische’ volk. Wellicht omdat het in de tijd dat ik die voorkeur ontwikkelde ‘not done’ was en je al snel voor communist werd uitgemaakt. Opmerkelijk genoeg kon ik zelf die zaken aardig scheiden. Ik vond gewoon dat alles wat ‘daar’ vandaan kwam interessanter was als wat hier gebruikelijk werd bevonden. Los van het feit dat ik ook veel op heb met de V.S., Engeland of Duitsland, de Russen (en in het verlengde Tsjechen) mochten altijd op een warme belangstelling rekenen en nog steeds ben ik in mijn collecties ook niet wars van een zekere voorkeur. Nu heb ik dat vorig jaar bij het balansen nog eens statistisch willen onderbouwen en kwam er toen achter dat het met die voorkeur in meer dan emotionele sferen nog wel meevalt. De Russische en Tsjechische modellen doen ver onder qua aantallen bij wat de Duitsers en Amerikanen leverden, maar toch hangt er bij mij altijd een zweem van sympathie over wat die Russen en andere Oost-Europeanen allemaal doen. Zeker een gevolg van mijn jeugd, en de wel eens beschreven bezoeken aan een Russisch straalvliegtuig of een (stief)vader met een voorkeur voor het merk Skoda in zijn handelsvoorraden. Die interesse moet je uitdiepen en dan lees je wat meer dan het gemiddelde kind of puber of de landen aan de andere kant van het ‘ijzeren gordijn’ over oorzaken en gevolg. Het is met die ogen dat ik ook kijk naar het Rusland van Poetin en het optreden van deze schaakgrootmeester tijdens de crises in Oekraine of op andere plekken aan de rand van zijn imperium.

Praag overzicht 1968Wat hij doet, is volkomen legaal, ook al voelen wij dat hier niet zo. Die opstandelingen die hem vragen om hulp zijn oprecht verbonden met het moederland en willen niets liever dan zich afscheiden van al die deelrepublieken die na de val van de Sovjet-Unie ontstonden en volken of stammen bijeen brachten die dat ofwel niet gewend waren. Maar aan de andere kant ook helemaal niet wil(d)len. Daarnaast zag je vanaf 1990 de westerse machtsblokken als EU of NAVO snel uitbreiden richting de grenzen van de vroegere Sovjet-Unie. Intussen is het zo (vanuit Russisch perspectief) dat de kanonnen van het westen via de NAVO-lidstaten Polen, Tsjechie, Letland, Estland en Litouwen, gericht zijn op Moskou. Echte buffers zitten er niet meer tussen. Met een geschiedenis die vol zit van overheersing en wantrouwen is dat een lont in een tamelijk groot kruitvat, maar wel een die simpel kan worden ontstoken. Rusland komt dus op voor haar rechten. Net zoals President Kennedy deed toen voormalig Sovjet-leider Chroetsjov raketten plaatste op Cuba. Dat viel compleet verkeerd bij de Amerikanen. En die ondernamen actie. Actie die meneer Poetin ook onderneemt. Sterke grenzen garanderen tenminste nog een beetje de veiligheid. En die grenzen zijn lang en ver reikend want dat enorme land heeft ook verbinding met het even expansionistische China, Japan en nog wat staten. Best een dossier om af en toe hoofdpijn van te hebben. En dan wil schaken wel eens helpen. Dat leidt af, dat geeft lucht. In Rusland zelf is heel veel mis, je snapt niet dat er mensen zijn die er willen wonen. Niet om de mensen, maar om het feit dat er een enorm rijke bovenlaag is gevormd die elke vorm van socialisme meteen heeft geeilimineerd. Met alle kwalijke gevolgen voor de  minder welvarenden in de Russische samenleving als resultaat. Maar bedenk ook lieve lezers, dat wij in het westen druipen van het boter op de bol.

Lada m.spoilers - geltonas_nelamboKijk naar het straatbeeld in de grote steden, wie een Lada rijdt is een pauper geworden, allemaal westerse auto’s. De eigen luchtvaartindustrie is zowat op de knieen gedwongen omdat elke vliegende vervoerder daar net als hier kiest voor Airbus of Boeing. Westerse consumentengoederen en kleding zijn in, kortom, we hebben grote belangen in dat land. Zo groot intussen dat we die boycots maar vooral moeten zien als bedoeld voor de buhne. In eigen land. Voor Poetin maakt het allemaal weinig uit. Daarvoor is hij veel te Russisch in zijn denken….