Van oude namen die verloren gingen….

FRI-6768 - dieselloc HPIM3758_editedAls je dan al wat ouder wordt krijg je bijna zonder dat je het beseft ineens gevoelens die nog het beste omschreven kunnen worden als nostalgie. Gebeurtenissen uit het verleden, eten, plekken waar je te gast was, of namen die best een grote betekenis hadden. Een daarvan is onlangs om allerlei redenen aan zijn einde gekomen. Fleischmann, bekende fabrikant van elektrische treinen en aanverwanten. 125 jaar oud al en een jaar of 40/50 geleden behorend tot de kern van de hobbywereld van treinengekken. Ik was er niet zo mee bezig al had ik uiteraard wel een elektrische trein en was die ook van Fleischmann afkomstig. Een familielid van ons had een uitgebreid emplacement met dat spul en de hoofdrolspeler in die zelf gemaakte wereld ging regelmatig naar Duitsland voor weer een nieuwe aanwinst. Een stoomloc, wagons, een zware diesel-elektrische locomotief of wat ook. Gestaag groeide zijn collectie en af en toe werd de baan opgezet voor gebruik en genoten we er als familie net zo van als hij zelf.

FRI-6769 - Stoomloc HPIM3760_editedNa zijn verscheiden werd de treinenbaan aan ons geschonken. Zoonlief speelde er nog een tijdje mee, maar deed dat niet met veel respect. Dus verkochten we de boel, met uitzondering van die ene stoomloc met tender en de dieselloc die ooit met veel trots uit Duitsland waren opgehaald. Fleischmann, met alle denkbare extra’s van toen. Zoals verlichting. Ze staan hier bij mij in het hobbymuseum. Al jaren. Of ze nog kunnen rijden weet ik niet, wellicht te stoffig geworden? Al smeerde ik de boel wel regelmatig. Waarom ging dat merk ondersteboven? Of waarom overkwam dat andere grote modeltreinmerken van vroeger ook al eerder? De markt is weg. Treinen zijn uit, de nieuwe generaties zitten liever achter een spelcomputer of zoiets en die rond rijdende treinen interesseert de jonge garde niet of nauwelijks meer. Een trein is geen wonder der techniek meer, het is een vervoermiddel en het uiterlijk van die dingen is ook niet aansprekend genoeg.

WP_002623Een beetje stoomloc had ook voor mij iets wat ik ook altijd terugvond bij oude propellervliegtuigen. Avontuur lonkte als je er naar keek en dat avontuur op schaal naspelen was een echte hobby. In de koude wintermaanden lekker bouwen aan de entourage voor die treinen? Wie doet dat nog?  De hele modelbouwsector heeft het lastig. Veel namen verdwenen, ook oudere. En dat zie je terug in de schappen van de nog overgebleven speelgoedketens. Je moet je best doen om nog een stukje ‘ouderwets’ speelgoed te vinden. Niks treinen, vliegtuigen, auto’s of modelbouwdozen. Elektronica moet het zijn en meuk uit China. Daar kon Fleischmann dus ook niet meer tegen. Het bedrijf slankte af en af, werd mager als een kerkrat en moest uiteindelijk het faillissement aanvragen. Er is een kansje dat ze nog terugkomen, maar dan moeten de enorme schulden en pensioenlasten voor oudere werknemers verdwijnen. Of de omzet van het bedrijf na herstart weer zal groeien zal de tijd leren, maar ik betwijfel het. En koester intussen die twee oude locs uit een ander tijdperk. Want je wordt toch ouder pappa….

Vertel eens opa?!

537872343_605968587f_mIk herinner mij nog goed dat ik als jong mens me altijd trachtte voor te stellen hoe het moest zijn voor hen die indertijd al ouder waren dan mijn huidige leeftijd aangeeft te zijn en dat die mensen niet alleen de Tweede Wereldoorlog hadden meegemaakt, maar daarvoor ook nog eens de komst van het vliegtuig, de opkomst van de auto, de introductie van de telefoon en voor wie de eerste moderne elektronica uit die jaren waarover ik spreek, bepaald de nodige geheimen kende. Ze hadden de grote zeppelins nog gezien en dat vonden wij als jeugdigen vaak allemaal buitengewoon spannend al moest ‘opa’ niet al te lang blijven doorpraten over die dingen, want de moderne tijd was snel en er was nog zoveel meer waarover je het kon hebben dan alleen die oude geschiedenis. Laten we wel zijn, de kleurentelevisie kwam er voor ons aan, straalvliegtuigen namen het over van oude propellerkisten en op het spoor was stoom vervangen door elektrische treinen. We leefden in een tijd waarin de vele medewerkers van de kantoren waar ook ik werkte, vervangen werden door de meest wonderlijke apparaten die we indertijd nog ‘Hollerit-machines’ noemden maar die in feite niet veel meer waren dan kamer grote computers.

GVB - Lijn 13 Westermarkt 1955 Later zagen we de eerste spelcomputers komen, we gingen per raket de ruimte in en vlogen zelfs naar de Maan. Reizen deed je nog per groot schip. Een auto bleek voor  vrijwel iedereen bereikbaar, een huis ook, al moest je dan vaak wel verhuizen naar een of andere gemeente die wat verder van de bekende grote steden vandaan lagen. Je fotografeerde met een camera waarin je met een beetje geluk 36 opnamen kon maken en waar datzelfde geluk je overviel als de ontwikkelcentrale die opnamen niet wist te verpesten. Nederland kende weliswaar gastarbeiders, maar die kwamen, werkten hard en vertrokken weer. En we gingen deels nog naar de diverse kerken, die in hun eigen omroepen op de radio en tv zenders duidelijk gescheiden van elkaar weg zochten voor hun  boodschappen. De faxmachine kwam, wat een uitvinding, de elektrische schrijfmachine. (Ja jongen, dat was een soort computer maar dan met hamerende toetsen die het werk deden wat je nu met een laptop en printer kunt) De telex werd overbodig, net als de telegraaf.

AND06 - Amsterdam - Kloveniersburgwal 250891 Scan10053Post werd nog bezorgd door de PTT, maar dan ook elke dag en die mannen zagen er ook nog keurig uit. Je had kaartjes nodig voor de tram en met een beetje geluk stapte je binnen 3 kwartier over van de ene lijn op de andere zonder bij te hoeven betalen bij de conducteurs. Wie wilde werken vond altijd een baan en je afkomst maakte vaak welke opleiding je kon volgen. Voetballers waren nog niet over het paard getild en kregen niks betaald. Net zoals Ard en Keessie….. Deze overwegingen maak ik nu ook wel eens. Probeer je kleinkinderen nu maar eens te interesseren voor zoiets als de zaken die ik hiervoor noemde. Men ziet het als zoiets wat wij vroeger de Middeleeuwen noemden. Goh…stoomtreinen, het zal wat. En dat vindt men ook van de zaken die hiervoor zijn beschreven. En zo zucht opa en gaat zijn eigen weg. Mijmert over die oude treinen, schepen, vliegtuigen en vindt die moderne tijd best snel gaan. Want opa is een dagje ouder. En had nooit gedacht dat hij dat ooit zou constateren. Opa wil graag jong blijven, maar is dat vooral in zijn hoofd…..