Terwijl in ons land de totale uitstoot van met name het verkeer ondanks de groei van het wagenpark steeds verder afneemt wordt er nog steeds heel wat ‘vuiligheid’ de lucht in geblazen. Nu is een belangrijk deel van die totale uitstoot afkomstig uit andere landen en met name Duitsland speelt daarbij een aardig belastende rol. Industrie en verkeer daar toch een hele berg groter dan bij ons. En het deed me bij het opzetten van dit blogverhaaltje terugdenken aan de tijden dat vooral de Oosterburen bezig waren met zgn. tweetaktmotoren. Je kwam ze daar overal tegen. In auto’s, motoren, bromfietsen, zaagmachines, buitenboordmotoren van boten en zo meer. Het principe stamde al uit een periode ver voor de Tweede W.O. Merken als DKW en NSU waren er intensief mee bezig en zo waren er wel meer. Het principe vrij eenvoudig, in plaats van een ‘normale’ brandstofmotor voegde je bij de Tweetakters olie toe aan de benzine die meteen het blok smeerde en waardoor je dus geen extra smeermotorolie meer nodig had. Het bleek een gouden idee. Maar het kwam wel met wat nadelen.
Tweetakt was smerig. Er kwam heel wat verbrande olie uit de uitlaten van de gebruikte vervoermiddelen en de klank van de motoren was ook wat anders dan die van viertakt- of dieselmotoren. (rengdengdenge..deng) Na de oorlog kwamen die DKW’s ook gewoon weer terug op de weg. Vergezeld van de eerste Saab’s met hetzelfde motortype. Maar ook Goliath was een merk dat dit motortype benutte en het Tsjechische Aero. Daarnaast hadden de meeste dwergautootjes uit de jaren 50/60 zulke motoren, met dank aan hun aandrijfbron die vaak afkomstig was van motorfietsfabrikanten. En ook die waren trouw aan die tweetakters. Opvallend was dat ook sommige Japanse fabrikanten van motorfietsen wel gebruik maakten van dit systeem. En dan was er natuurlijk het aanbod vanuit de DDR.
Met als basis de voormalige DKW-productie in Zwickau zette men daar miljoenen Trabants in elkaar en de wat luxere Wartburgs. Allemaal decennia lang gebouwd op basis van die DKW-motoren van voor WO2. De Barkas bestelwagens uit dezelfde bron hadden ook zo’n blokje en uit Polen kennen we de FSO Syrena die weliswaar van metaal opgebouwd ook een tweetakt voorin kende. Voor ons in het westen was die tweetaktmotor toch wel een dingetje. De uitstoot in de steden werd op enig moment (denk aan de jaren zestig/zeventig) iets om serieus over na te denken en zo stagneerde de import van wagens met dit op zich fraaie systeem. Ook brommers moesten nu viertakt gedreven worden. En bedenk maar dat 95% van die tweewielers, indertijd net als veel scooters, op tweetakt mengsmering draaiden. Saab schakelde om die redenen over op Ford viertaktmotoren, DKW werd net als NSU via een omweg VW/Audi en bracht nu viertaktmodellen op de markt die nu nog worden gekoesterd. Het tweetakt geluid vrijwel verdwenen. Alleen een enkele oldtimer wordt nog gekoesterd. Maar de vraag is voor hoe lang. Wie de beelden van vroeger uit het oude Oostblok nog wel eens kan terughalen en de geur van al die tweetakters in Oost-Duitsland of Warschau snapt wel dat het einde voor deze techniek aanstaande is. Dat zegt niets over die techniek zelf, meer over onze nieuwe normen en waarden op ook dit gebied. (Beelden: archief)
