Margarine-affaire…

Je hebt mensen die hun brood besmeren met echte roomboter. Ook bewust verwaterde botersoorten komen dan voorbij en zij die ofwel een beperkter budget bezitten dan wel een andere smaak kiezen voor margarine. En die margarine komt anno 2020 in zoveel merken en soorten dat je zou denken dat die van overal en nergens tot ons komen. Blijkt in de praktijk zeer mee te vallen. Veelal zitten er grote concerns achter al die merken zoals Nestle of Unilever. En over een merk van die laatste grootheid wil ik het hier eens hebben. Een merk dat de Belgen en een aantal Aziaten nog wel kennen, wij intussen al zestig jaar niet meer; Planta! Dit was ooit een zeer populair merk dat in 1953 al op de markt was gebracht. Ergens in 1960 voegde men een emulgator toe om het spatten van dat spul bij bakken van het indertijd toch schaarse stukje vlees in de pan tegen te gaan. En daarmee begon de ellende. Want die emulgator (ME-18) hield niet alleen het spatten succesvol tegen, het zorgde ook voor enorme problemen onder gebruikers.

Dit ondanks voorafgaande dierproeven (jaja, ook daarvoor gebruikt men dieren..) die zonder problemen waren verlopen. Al snel eindigden mensen in het ziekenhuis, kregen ze je jeuk en koorts, in een enkel geval liep het fataal af voor de gebruikers. Men was verbijsterd. De gevolgen leken op netelroos. Unilever nam niet alleen Planta uit de handel, ook haar 55 (!) toenmalige andere margarinemerken werden niet meer verkocht, omdat deze veelal in dezelfde fabrieken en ketels werden gemaakt als dat Planta-spul. Maar met die verkoopstop was men er nog niet. Een parlementaire commissie onder leiding van oud-premier Drees (de man die nu uit de polcor-canon van Nederland is gemikt) kwam tot de conclusie dat zij die schade hadden ondervonden van deze ellende recht hadden op een schadevergoeding. Met name de nabestaanden van de overleden slachtoffers. Unilever ging daarin mee, maar wilde gelijkertijd geen schuld bekennen. De politiek ging daar toen nog mee accoord.

Planta werd uit de verkoop gehaald, om te worden opgevolgd door het vergelijkbare Brio en de Planta-affaire verdween uit het collectieve bewustzijn van de Nederlanders. Op naar het volgende schandaal. Opvallend was wel dat Unilever Planta elders wel in de schappen hield. Uiteraard zonder die emulgator als ingredient, immers met die margarine op zich was weinig mis geweest voor men had besloten dat spul toe te voegen. Zestig jaar zijn verstreken. Brio heet tegenwoordig Bertolli en heeft een stevig eigen imago. Terecht natuurlijk. Men leerde van oude fouten. Zoals veel bedrijven. En toch, als je dan hoort dat men elders weer bezig is met genetische manipulatie van gewassen krijg je toch een beetje de kriebels. Want Europees toezicht is op dit punt gek genoeg minder goed dan het voorheen toegepaste Nederlandse. Het waarom van dat laatste zat ook in die Planta-affaire. Al doende leert men, en van fouten zeker. Planta zal bij de oudere lezers nog wel iets los maken wellicht, voor jongeren is het ver voor hun tijd. Vandaar even terug naar dat stukje geschiedenis. Want een blog moet ook leerzaam zijn natuurlijk…..(Beelden: Wiki/Google/Internet)

10 thoughts on “Margarine-affaire…

  1. Ik ken de naam nog maar die hele affaire is aan me voorbij gegaan. Ergens denk ik nog steeds dat er nog geen steek veranderd is. Er wordt nog steeds gerommeld en dat maak je niet beter door tig soorten in het schap te zetten.

    Like

    • Omdat we aangepraat krijgen dat halvarines en zo meer beter zijn voor de gezondheid komen er zoveel merken van op de markt. En big business zorgt niet altijd voor schone handen bij de bereiding. Overigens zijn de Nederlandse controles een stuk beter dan de Europese. Dat geldt niet alleen voor botermakers. Ook in andere takken van dienst zien we dat…

      Like

  2. Maar natuurlijk herinner ik ma dat, ik was één van de slachtoffers, Zij het dan dat ik geen ernstige patiënt was. Dat kwam omdat Planta thuis niet gegeten werd . Ik werkte toen pas en kreeg bij de lunch een paar keer een boventallig broodje van een toenmalige collega toegeschoven . Kreeg allemaal onverklaarbare blaasjes op mijn hiel dus bij dagelijk alléén planta zou ik zeker bij de zwaardere patiënte gehoord hebben. . Het raadsel werd opgelost toen het probleem het nieuws haalde. Een vergoeding heb ik nooit iets over gehoord.

    Geliked door 1 persoon

    • Ik herinner me inderdaad dat mensen om ons heen klaagden over die blaasjes. De een wat heftiger dan de ander. Meeste gevallen ging het wel redelijk snel over. Maar de affaire eiste ook slachtoffers. Gelukkig niet in mijn persoonlijke omgeving.

      Like

      • Waarschijnklik was ik er wel “vatbaar” voor . want van de twee of drie besmeerde broodjes had ik het het dus al te pakken, stel dat ik er dagelijks bij alle maaltijden mee te maken had gehad;-(

        Like

  3. De zaak herinner ik me wel, niet precies, alleen de namen. Met betolli bedoel je waarschijnlijk bertolli.
    Thuis maakten we er niets van mee, we aten alleen Blue Band en heel af en toe werd er een pakje boter gekocht.

    Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.