En dan heb ik het niet over Zweedse auto’s met die merknaam die vooral bij doktoren en juristen een magische klang bezaten. Nee, ik heb het over een straaljager die met een meer dan indrukwekkend uiterlijk en zeer goede prestaties normen stelde die bij andere ontwerpen maar lastig waren in te vullen. Saab was(is) van oorsprong een vliegtuigbouwer en was al voor en zeker tijdens de Tweede W O actief. Omdat Zweden een neutraal land was (tegenwoordig onderdeel van de NATO) bouwde men een sterke defensie macht op aan die grenzen die dat nodig hadden en voor haar luchtverdediging viel men vrijwel zonder enige twijfel of onderbreking terug op alles wat het eigen Saab op dit gebied ontwikkelde.

De Viggen was daarvan een voorbeeld. Het toestel met zijn dubbele deltavleugels en Volvo Flygmotor turbofan maakte veel indruk omdat het allerlei kwaliteiten bezat die concurrenten indertijd niet konden bieden. Zo kon de Viggen na de landing afremmen op zijn eigen straalmotor via een omdraaisysteem dat je ook vaak op burgervliegtuigen treft. Het onderstel was ingericht op gebruikmaking van onregelmatige terreinen of snelwegen, wat in de praktijk ook vaak is geoefend door de Zweden.

De Viggen vloog voor het eerst in 1965 en paste in een rijtje soortgenoten uit andere landen waarvoor ook binnen de NATO belangstelling bestond omdat men indertijd studeerde op een vliegtuig dat zo’n beetje alle taken kon overnemen van voorgaande en toen nog actuele straalvliegtuigen die moesten worden vervangen in de jaren 70. Ook in Nederland kwam de Saab op het verlanglijstje van de Luchtmacht te staan, en werd ook uitgebreid onderzocht en getest. Uiteindelijk koos men na jaren nadenken en testen voor de General Dynamics F16 en eindigde de Saab op de tweede plaats. De Zweden zelf bestelden er zelf wel allerlei versies van die jarenlang dienst deden tot ook zij werden vervangen door een nog modernere straaljager (Gripen), die wederom bij Saab was ontwikkeld. Aardig is ook dat het ooit zo actieve Aviodrome luchtvaartmuseum op Lelystad na wat onderhandelingen een fraaie Viggen cadeau kreeg van de Zweedse Luchtmacht.

Dat toestel werd naar Lelystad overgevlogen en daar als museumstuk opgesteld. Past nu mooi in hun expositie over straaljagers en de ontwikkeling daarvan. Wie dus een echte Viggen wil aanschouwen moet daarvoor dat museum maar eens bezoeken. Is uberhaupt de moeite meer dan waard. En ik ben blij dat ik tijdens diverse luchtvaartshows en exposities die Viggen ook vliegend heb mogen aanschouwen. Zowel op de grond als in de lucht een imponerend ding. Een machine die bewees/wijst dat Saab in Zweden een behoorlijke naam en faam heeft opgebouwd ook al wilde dat met die personenwagens dan niet zo lukken… (beelden: Archief)